Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

रावणस्यात्मप्रशंसा लङ्कावर्णनं च

Ravana’s Self-Praise and the Description of Lanka

भुञ्जाना मानुषान्भोगान्दिव्यांश्च वरवर्णिनि।न स्मरिष्यसि रामस्य मानुषस्य गतायुषः।।।।

bhuñjānā mānuṣān bhogān divyāṃś ca varavarṇini | na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gatāyuṣaḥ ||

Hỡi phu nhân dung sắc tuyệt mỹ—đắm hưởng lạc thú của loài người và cả hoan lạc cõi trời, nàng sẽ chẳng còn nhớ đến Rāma, kẻ phàm nhân có thọ mạng mong manh.

bhuñjānāenjoying
bhuñjānā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; while enjoying)
TypeAdjective
Rootbhuj (भुज् धातु) + śānac (शानच्)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle, parasmaipada sense), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
mānuṣānhuman
mānuṣān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of bhogān
bhogānpleasures
bhogān:
Karma (कर्म/object of enjoying)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
divyāndivine
divyān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (understood with bhogān)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
vara-varṇiniO fair-complexioned lady
vara-varṇini:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक) + varṇinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (वरः वर्णः यस्याः)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
smariṣyasiyou will remember
smariṣyasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (स्मृ धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध; of Rama)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
mānuṣasyahuman
mānuṣasya:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण of rāmasya
gata-āyuṣaḥof short lifespan
gata-āyuṣaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (गम् धातु, क्त) + āyus (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (गतं आयुः यस्य = short-lived) qualifying rāmasya

O blessed lady of fine complexion, while enjoying both human and heavenly pleasures with me there, you will not remember Rama who is a mortal of short lifespan.

R
Rāma
S
Sītā

FAQs

The verse illustrates adharma through false valuation: reducing a person to mortality to undermine loyalty. Dharma upholds truth (satya) and constancy over pleasure-driven persuasion.

Rāvaṇa offers pleasures and simultaneously belittles Rāma to weaken Sītā’s resolve.

Sītā’s satya—truthful fidelity to Rāma despite slander and inducement.