Shloka 27

सीतारावणसंवादः

Ravana Reveals Himself; Sita Affirms Rama’s Dharma

Devanagari script

त्वां तु काञ्चनवर्णाभां दृष्ट्वा कौशेयवासिनीम्।रतिं स्वकेषु दारेषु नाधिगच्छाम्यनिन्दिते।।3.47.27।।

Transliteration

tvāṃ tu kāñcanavarṇābhāṃ dṛṣṭvā kauśeyavāsinīm | ratiṃ svakeṣu dāreṣu nādhigacchāmy anindite ||

Translation

Nhưng khi thấy nàng—sắc vàng rực rỡ, khoác lụa tơ, hỡi người nữ không tì vết—ta chẳng còn tìm được niềm vui nơi các thê thiếp của chính mình.

Word by Word

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun); द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ

• काञ्चनवर्णाभाम्: having golden complexion
• काञ्चनवर्णाभाम्: कर्म-विशेषण (Adjectival to 'त्वाम्')
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative): काञ्चनस्य वर्णस्य आभा यस्याः; स्त्रीलिङ्ग (fem), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकाल (having done earlier)

• कौशेयवासिनीम्: clad in silk
• कौशेयवासिनीम्: कर्म-विशेषण (Adjectival to 'त्वाम्')
• Type: Adjective
• Root: कौशेय (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: कौशेये वासिनी (dwelling/clad in silk); स्त्रीलिङ्ग (fem), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• रतिम्: love/desire
• रतिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (fem), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• स्वकेषु: in my own
• स्वकेषु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Adjective
• Root: स्वक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (masc), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)

• दारेषु: wives
• दारेषु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (masc), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)

• न: not
• न: निपात (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• अधिगच्छामि: I find/attain
• अधिगच्छामि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Verb
• Root: अधि + गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (singular), परस्मैपद

• अनिन्दिते: O blameless one
• अनिन्दिते: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: अनिन्दित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन (Vocative), स्त्रीलिङ्ग (fem), एकवचन (singular)

Context

O flawless beauty of golden complexion! seeing you clad in silk, I am not inclined to show any interest in my own wives.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Sītā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse illustrates adharma through uncontrolled desire and objectification; dharma requires restraint and respect for marital boundaries and personal dignity.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa begins seducing Sītā, praising her beauty and declaring disinterest in his own wives.

Which character virtue is emphasized?

Negatively, it highlights the absence of self-control (the opposite of jitendriya), a key virtue repeatedly praised in dharmic heroes.