Shloka 21

मारीचोपदेशः — Maricha’s Counsel to Ravana

On Rama’s Dharma and the Peril of Abduction

Devanagari script

किमुद्यममिमं व्यर्थं कृत्वा ते राक्षसाधिप।दृष्टश्चेत्वं रणे तेन तदन्तं तव जीवितम्।।।।

Transliteration

kim udyamam imaṃ vyarthaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa | dṛṣṭaś cet tvaṃ raṇe tena tad-antaṃ tava jīvitam ||

Translation

Hỡi chúa tể loài Rākṣasa, cớ sao ngươi khởi sự uổng công này? Nếu Người thấy ngươi giữa chiến địa, ngay khoảnh khắc ấy sẽ là tận cùng mạng sống của ngươi.

Word by Word

• किम्: why/what
• किम्: Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नार्थक-निपात (interrogative particle)

• उद्यमम्: effort, attempt
• उद्यमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उद्यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म—effort/attempt

• इमम्: this
• इमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—this

• व्यर्थम्: futile
• व्यर्थम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: व्यर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—futile

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; अर्थः—having done

• ते: for you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी एकवचन (contextually dative: for you); सम्बन्ध/सम्प्रदान

• राक्षस-अधिप: O lord of demons
• राक्षस-अधिप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—राक्षसानाम् अधिपः (lord of demons)

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: दृष्ट (√दृश्, कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि—(if) seen

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्त-निपात (conditional particle: if)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; कर्ता— you

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण— in battle

• तेन: by him
• तेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन; करण—by him

• तत्-अन्तम्: ending in that (i.e., then ends)
• तत्-अन्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—तत् एव अन्तः (having that as its end)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध—your

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विषय—life

Context

O chief of the demons, why do you make this futile attempt ? The moment you are seen by Rama in war will be the last of your life.

Characters & Entities

• Mārīca
• Rāvaṇa
• Rāma
• battlefield

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Actions against dharma bring swift consequences; wisdom is to abandon a sinful course before it becomes irreversible.

What is the narrative situation?

Mārīca bluntly predicts Rāvaṇa’s death if he confronts Rāma as a result of the planned wrongdoing.

Which character virtue is emphasized?

Truthful warning (satya) spoken without fear of displeasing a powerful king.