Adhyaya 53

Verse 1

व्यास उवाच । एवं दंडादिभिर्युक्तः शौचाचारसमन्वितः । आहूतोध्यापनं कुर्याद्वीक्ष्यमाणो गुरोर्मुखम्

Vyāsa nói: Như vậy, mang theo gậy và các vật dụng cần thiết, giữ thanh tịnh và chánh hạnh; khi được gọi, hãy bắt đầu bài học, mắt hướng nhìn dung nhan của thầy.

Verse 2

नित्यमुद्यतपाणिः स्यात्साध्वाचारः सुसंयतः । आस्यतामिति चोक्तः सन्नासीताभिमुखं गुरोः

Người ấy phải luôn chắp tay cung kính (sẵn sàng phụng sự), giữ hạnh tốt và tự chế nghiêm; khi được bảo “Ngồi”, thì ngồi đối diện thầy.

Verse 3

प्रतिश्रवणसंभाषे शयानो न समाचरेत् । आसीनो न च भुंजानो न तिष्ठेन्न पराङ्मुखः

Khi lắng nghe và đối thoại, chớ làm trong lúc nằm; cũng không khi đang ngồi hay đang ăn; và chớ đứng mà quay mặt đi, ngoảnh lưng lại.

Verse 4

नीचैः शय्यासनं चास्य सर्वदा गुरुसन्निधौ । गुरोस्तु चक्षुर्विषयेन यथेष्टासनो भवेत्

Trong sự hiện diện của Guru, luôn đặt giường và chỗ ngồi của mình ở mức thấp hơn; và chỉ ngồi nơi thích hợp trong tầm mắt của Guru, không tùy tiện theo ý mình.

Verse 5

नोदाहरेदस्य नाम परोक्षमपि केवलम् । न चैवास्यानुकुर्वीत गतिभाषणचेष्टितम्

Chớ thốt tên Ngài, dù gián tiếp hay chỉ tiện miệng; và cũng chớ bắt chước dáng đi, lời nói hay cách hành xử của Ngài.

Verse 6

गुरोर्यत्र परीवादो निंदा वापि प्रवर्तते । कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गंतव्यं वा ततोऽन्यतः

Ở nơi nào đang có lời phỉ báng hay chê trách Guru, hãy che kín đôi tai; hoặc rời chỗ ấy mà đi đến nơi khác.

Verse 7

दूरस्थो नार्चयेदेनं न क्रुद्धो नांतिके स्त्रियः । न चैवास्योत्तरं ब्रूयात्स्थितो नासीत सन्निधौ

Chớ thờ phụng Ngài từ xa, chớ thờ phụng khi đang giận, cũng chớ ở gần phụ nữ. Chớ cãi lời đáp trả Ngài; và chớ đứng chênh vênh trước mặt Ngài.

Verse 8

उदकुंभं कुशान्पुष्पं समिधोऽस्याहरेत्सदा । मार्जनं लेपनं नित्यमंगानां वै समाचरेत्

Hãy luôn mang đến cho Ngài bình nước, cỏ kuśa, hoa và củi tế lễ (samidh); và thường xuyên phụng sự việc lau rửa cùng xoa thoa (như đàn hương) lên các chi thể của Ngài.

Verse 9

नास्य निर्माल्यशयनं पादुकोपानहावपि । आक्रामेदासनं चास्य च्छायादीन्वा कदाचन

Chớ bao giờ bước qua giường nằm trải vòng hoa của Ngài, cũng chớ bước qua dép pādukā hay giày dép của Ngài. Đừng giẫm đạp lên chỗ ngồi của Ngài, và tuyệt đối đừng xâm phạm bóng râm cùng những điều tương tự của Ngài vào bất cứ lúc nào.

Verse 10

साधयेद्दंतकाष्ठादींल्लब्धं चास्मै निवेदयेत् । अनापृच्छ्य न गंतव्यं भवेत्प्रियहिते रतः

Hãy chuẩn bị que chà răng và các vật dụng tương tự; điều gì có được cũng nên kính dâng lên Ngài. Chưa xin phép thì chớ đi đâu; hãy chuyên tâm vào những việc Ngài ưa thích và đem lại lợi ích cho bậc tôn trưởng.

Verse 11

न पादौ सारयेदस्य सन्निधाने कदाचन । जृंभितं हसितं चैव कंठप्रावरणं तथा

Trước mặt Ngài, chớ bao giờ duỗi chân. Cũng vậy, đừng ngáp, đừng cười cợt, và đừng che cổ theo cách bất kính.

Verse 12

वर्जयेत्सन्निधौ नित्यमंगस्फोटनमेव च । यथाकालमधीयीत यावन्न विमना गुरुः

Trong sự hiện diện của thầy, luôn tránh việc bẻ khớp hay làm kêu răng rắc các chi thể. Hãy học đúng thời, miễn sao vị guru chưa sinh lòng phiền displeased.

Verse 13

आसीनोऽधो गुरोः पार्श्वे सेवां च सुसमाहितः । आसने शयने याने नैव तिष्ठेत्कदाचन

Hãy ngồi thấp hơn, bên cạnh vị guru, và phụng sự với tâm chuyên nhất. Tuyệt đối đừng bao giờ ngồi lên chỗ ngồi, giường nằm hay xe cộ của guru như thể ngang hàng.

Verse 14

धावंतमनुधावेत गच्छंतमनुगच्छति । गोश्वोष्ट्रयानप्रासादे तथाधोविष्टरेषु च

Người ta nên chạy theo kẻ đang chạy, đi theo kẻ đang đi; cũng vậy, hãy đồng hành cùng người ấy trên xe do bò, ngựa hay lạc đà kéo, trong cung thất, và cả trên những giường thấp nữa.

Verse 15

आसीत गुरुणा सार्द्धं शिलाफलक नौषु च । जितेंद्रियः स्यात्सततं वश्यात्माक्रोधनः शुचिः

Hãy ở trong sự đồng hành với bậc thầy, dù trên phiến đá hay trong thuyền; luôn là người chế ngự căn—tự chủ, tự điều phục, không sân hận và thanh tịnh.

Verse 16

प्रयुंजीत सदा वाचं मधुरां हितकारिणीम् । गंधमाल्यं रसं कल्पं शुक्तिं प्राणिविहिंसनम्

Luôn dùng lời nói ngọt lành và lợi ích; dùng hương thơm và vòng hoa, các vị và món chế biến thích hợp, và thọ dụng thực phẩm không hại sinh—không làm tổn thương muôn loài.

Verse 17

अभ्यंजनांजनोन्मर्द्दच्छत्रधारणमेव च । कामं लोभं भयं निद्रां गीतवादित्रनर्तनम्

Cũng vậy: xoa bóp bằng dầu, điểm trang bằng anjana và mỹ phẩm, chà xát thân thể, và cả việc cầm lọng; cùng với dục vọng, tham lam, sợ hãi, ngủ nghỉ, ca hát, tấu nhạc và múa.

Verse 18

आतर्जनं परीवादं स्त्रीप्रेक्षालंभनं तथा । परोपघातं पैशुन्यं प्रयत्नेन विवर्जयेत्

Hãy chuyên cần tránh xa: sự hăm dọa, lời gièm pha phỉ báng, nhìn phụ nữ bằng dục niệm và quấy nhiễu; làm hại người khác, và thói mách lẻo ác ý gây chia rẽ.

Verse 19

उदकुंभं सुमनसो गोशकृन्मृत्तिका कुशान् । आहरेद्यावदन्नानि भैक्ष्यं चाहरहश्चरेत्

Người ấy nên sắm bình nước, hoa, phân bò, đất sét và cỏ kuśa; và chừng nào chưa có lương thực thì mỗi ngày ra ngoài khất thực, sống nhờ bố thí hằng nhật.

Verse 20

घृतं च लवणं सर्वं वर्ज्यं पर्युषितं च यत् । अनृत्यदर्शी सततं भवेद्गीतादि निस्पृहः

Người ấy nên kiêng bơ sữa (ghṛta) và mọi thứ muối, cùng mọi món ăn đã ôi thiu. Luôn tránh xem múa hát, và không khởi lòng ham muốn đối với ca khúc và những điều tương tự.

Verse 21

नादित्यं वै समीहेत नाचरेद्दंतधावनम् । एकांतमशुचिस्त्रीभिः शूद्राद्यैरभिभाषणम्

Không nên chăm chú nhìn Mặt Trời, cũng không nên thực hành việc làm sạch răng (vào lúc ấy). Lại không nên trò chuyện riêng tư nơi vắng vẻ với phụ nữ bất tịnh hay với người Śūdra và các hạng khác.

Verse 22

गुरूच्छिष्टं भेषजान्नं प्रयुंजीत न कामतः । मलापकर्षणं स्नानं नाचरेद्धि कदाचन

Không nên vì dục vọng mà dùng đồ ăn thừa của bậc thầy (ucchiṣṭa) hay thức ăn được xem như thuốc. Và tuyệt đối không nên tắm chỉ nhằm gột rửa dơ bẩn của thân thể.

Verse 23

न कुर्यान्मानसं विप्रो गुरोस्त्यागे कथंचन । मोहाद्वा यदि वा लोभात्त्यक्त्वा तु पतितो भवेत्

Một vị Bà-la-môn tuyệt đối không nên, dù chỉ trong tâm, nghĩ đến việc lìa bỏ thầy mình. Nếu vì mê muội hay tham lam mà bỏ thầy, người ấy trở thành kẻ sa đọa (patita).

Verse 24

लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव वा । आददीत यतो ज्ञानं तं न द्रुह्येत्कदाचन

Dù tri thức là thế gian, Vệ-đà hay thuần linh đạo—hãy học từ người đã ban cho mình tri thức ấy; và tuyệt đối chớ bao giờ phản bội hay làm hại người ấy.

Verse 25

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथप्रतिपन्नस्य न मनुस्त्यागमब्रवीत्

Dẫu vị thầy có kiêu mạn, không biết điều nên làm và không nên làm, lại lạc vào đường tà—thì Manu cũng không dạy rằng phải bỏ thầy.

Verse 26

गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् । नत्वाभिसृष्टो गुरुणा स्वान्गुरूनभिवादयेत्

Khi thầy của thầy hiện diện, hãy cư xử với ngài đúng như với chính thầy mình. Và sau khi đảnh lễ thầy, chỉ khi được thầy cho phép mới kính chào các bậc thầy khác.

Verse 27

विद्यागुरुष्वेतदेवं नित्यावृत्तिषु योगिषु । प्रतिषेधत्सु चाधर्माद्धितं चोपदिशत्सु च

Điều ấy cũng đúng với các bậc thầy truyền dạy tri thức và các du-gi hành trì kỷ luật thường hằng: các ngài ngăn người khỏi phi pháp và chỉ dạy điều lợi ích.

Verse 28

श्रेयः स्वगुरुवद्वृत्तिं नित्यमेव समाचरेत् । गुरुपुत्रेषु दारेषु गुरोश्चैव स्वबंधुषु

Vì lợi ích tối thượng của chính mình, hãy luôn cư xử với các con của thầy, với hiền thê của thầy, và với thân quyến của thầy, y như đối với chính thầy.

Verse 29

बालः संमानयेन्मान्याञ्छिष्टो वा यदि कर्म्मणि । अध्यापयन्गुरोः सूनुं गुरुवन्मानमर्हति

Dẫu là trẻ nhỏ cũng phải kính trọng người đáng kính; và nếu đã được rèn luyện trong hạnh kiểm đúng đắn, thì người dạy con trai của thầy (guru) xứng đáng được tôn kính ngang với chính thầy.

Verse 30

उत्सादनं च गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजनः । न कुर्याद्गुरुपुत्रस्य पादयोः शौचमेव च

Đối với con trai của thầy, không nên xoa bóp thân thể, tắm rửa cho, hay ăn đồ thừa của người khác; cũng không nên rửa hoặc làm sạch đôi chân của người ấy.

Verse 31

गुरुवत्प्रतिपूज्याश्च सवर्णा गुरुयोषितः । असवर्णाश्च संपूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः

Vợ của thầy, nếu cùng giai tầng, phải được tôn kính như chính thầy; và dù khác giai tầng cũng vẫn phải kính trọng đúng mực—bằng cách đứng dậy nghênh đón và cúi chào đảnh lễ.

Verse 32

अभ्यंजनं स्नापनं च गात्रोत्सादनमेव च । गुरुपत्न्या न कार्याणि केशानां च प्रसाधनम्

Đối với vợ của thầy: xức dầu/thuốc thơm, tắm rửa, xoa bóp thân thể, và chải chuốt tóc—những việc ấy không nên làm.

Verse 33

गुरुपत्नी तु युवती नाभिवाद्या तु पादयोः । कुर्वीत वंदनं भूम्यामसावहमिति ब्रुवन्

Nhưng nếu vợ của thầy còn trẻ, thì không nên đảnh lễ bằng cách chạm vào chân; hãy cúi lạy sát đất và thưa: “Chính con đây (đệ tử của Người).”

Verse 34

विप्रोष्य पादग्रहणपूर्वकं चाभिवादनम् । गुरुदारेषु कुर्वीत सतां धर्म्ममनुस्मरन्

Khi trở về sau thời gian vắng mặt, hãy nhớ hạnh dharma của bậc hiền, rồi kính lễ vợ của Guru, bắt đầu bằng việc chạm vào chân (bàn chân) để đảnh lễ.

Verse 35

मातृष्वसा मातुलानी श्वश्रूश्चाथ पितृष्वसा । संपूज्या गुरुपत्नीवत्समास्ता गुरुभार्यया

Dì bên mẹ, vợ của cậu, mẹ chồng và cô bên cha đều đáng được tôn kính phụng thờ; đối với vợ của Guru, các vị ấy đều được kính trọng ngang như chính phu nhân của Guru.

Verse 36

भ्रातृभार्याश्च संग्राह्या सवर्णा हन्यहन्यपि । विप्रोष्य तूपसंग्राह्या ज्ञातिसंबंधियोषितः

Vợ của anh/em trai, nếu cùng varṇa, thì được xem là có thể tiếp nhận—dẫu nói rằng nàng chết đi chết lại nhiều lần; và khi một người nữ ở xa chồng, thì những phụ nữ có liên hệ qua thân tộc và mối nối gia tộc cũng có thể được tiếp nhận.

Verse 37

पितुर्भगिन्या मातुश्च जायस्यां च स्वसर्यपि । मातृवद्वृत्तिमातिष्ठेन्माता ताभ्यो गरीयसी

Đối với cô bên cha, dì bên mẹ, vợ của anh cả và cả chị/em gái của mình, hãy giữ hạnh như đối với mẹ; nhưng mẹ ruột vẫn là bậc đáng tôn kính hơn tất thảy.

Verse 38

एवमाचारसंपन्नमात्मवंतमदांभिकम् । वेदमध्यापयेद्धर्म्मं पुराणांगानि नित्यशः

Hãy dạy hằng ngày Veda và các nguyên lý dharma, cùng những chi phần phụ trợ của Purāṇa, cho người có hạnh kiểm viên mãn, tự chế và không giả trá.

Verse 39

संवत्सरोषिते शिष्ये गुरुर्ज्ञानमनिर्दिशन् । हरते दुष्कृतं तस्य शिष्यस्य वसतो गुरुः

Khi người đệ tử cư trú bên thầy trọn một năm, dẫu vị guru chưa chỉ dạy tri thức, thì chỉ nhờ được ở gần thầy, vị guru cũng tiêu trừ mọi ác nghiệp của đệ tử ấy.

Verse 40

आचार्यपुत्रः शुश्रूषुर्ज्ञानदो धार्मिकः शुचिः । शक्तोन्नदोंबुदः साधुरध्याप्यादश धर्मतः

Con trai của vị ācārya phải chuyên cần phụng sự, ban truyền tri thức, sống theo dharma và thanh tịnh; có năng lực, đem niềm hoan hỷ như mây mưa, và hiền thiện—hãy dạy mười bổn phận đúng theo dharma.

Verse 41

कृतकंठस्तथाऽद्रोहः मेधावी गुरुकृन्नरः । आप्तः प्रियोऽथ विधिवत्षडध्याप्या द्विजातयः

Người ấy phải có giọng nói rõ ràng, không ác ý, thông tuệ và tận tâm phụng sự guru; đáng tin và được mến. Như vậy, các dvija được rèn luyện đúng nghi thức sẽ xứng đáng giảng dạy sáu môn Veda theo đúng phép.

Verse 42

एतेषु ब्राह्मणे दानमन्यत्र तु यथोचितम् । आचम्य संयतो नित्यमधीयीत उदङ्मुखः

Nên bố thí cho những Bà-la-môn như thế; còn nơi khác thì chỉ bố thí đúng mức thích hợp. Sau khi làm ācaman để thanh tịnh và tự chế, hằng ngày hãy học kinh điển, quay mặt về phương Bắc.

Verse 43

उपसंगृह्य तत्पादौ वीक्ष्यमाणो गुरोर्मुखम् । अधीष्व भो इति ब्रूयाद्विरामोऽस्त्विति चाऽरमेत्

Rồi người ấy chắp giữ đôi chân thầy, ngước nhìn dung nhan guru và thưa: “Bạch Ngài, xin dạy cho con.” Khi thích hợp, lại kính thưa: “Xin cho được tạm nghỉ.”

Verse 44

प्राक्कूलान्पर्युपासीत पवित्रैश्चैव पावकः । प्राणायामैस्त्रिभिः पूतस्ततोंकारमर्हति

Hướng mặt về phương Đông, người ấy nên ngồi cung kính trên cỏ kuśa thanh tịnh; được tẩy sạch bởi ba lần điều tức (prāṇāyāma), bấy giờ mới xứng đáng xướng âm tiết Oṃ.

Verse 45

ब्राह्मणः प्रणवं कुर्यादंतेऽपि विधिवद्द्विजाः । कुर्यादध्यापनं नित्यं सब्रह्मांजलिपूर्वतः

Hỡi các bậc nhị sinh, một Bà-la-môn phải đúng pháp xướng praṇava “Oṃ” cả vào lúc kết thúc (tụng niệm/nghi lễ). Lại phải hằng ngày dạy Veda, mở đầu bằng chắp tay (añjali) cung kính hướng về Brahman.

Verse 46

सर्वेषामेव भूतानां वेदश्चक्षुः सनातनः । अधीयीताप्ययं नित्यं ब्राह्मण्याद्धीयतेऽन्यथा

Đối với mọi loài hữu tình, Veda là con mắt vĩnh cửu. Dẫu phải học tụng hằng ngày, nhưng chỉ nhờ kỷ luật Bà-la-môn mới hiểu đúng; bằng không sẽ nắm bắt sai lệch.

Verse 47

अधीयीत ऋचो नित्यं क्षीराहुत्या सदेवताः । प्रीणाति तर्पयन्कालं कामैर्हूताः सदैवताः

Nên thường xuyên tụng đọc các ṛc của Ṛgveda. Với lễ hiến sữa, chư Thiên được thờ phụng; và khi làm tarpaṇa đúng thời, những vị Thiên luôn hiện diện—được thỉnh mời bằng các lễ vật như ý—sẽ hoan hỷ.

Verse 48

यजूंष्यधीते नियतं दध्ना प्रीणाति देवताः । सामान्यधीते प्रीणाति घृताहुतिभिरन्वहम्

Người đều đặn học Yajurveda làm chư Thiên hoan hỷ bằng lễ hiến sữa chua (dadhi). Và người học Sāmaveda làm chư Thiên hoan hỷ mỗi ngày bằng các lễ hiến bơ tinh khiết (ghṛta).

Verse 49

अथर्वांगिरसो नित्यं मध्वा प्रीणाति देवताः । धर्मांगानि पुराणानि मांसैस्तर्पयतेसुरान्

Truyền thống Atharvāṅgiras luôn làm hoan hỷ chư thiên bằng mật ngọt; và các Purāṇa—những chi phần của Dharma—làm thỏa mãn chư thiên bằng lễ hiến cúng thịt.

Verse 50

प्रातश्च सायं प्रयतो नैत्यकं विधिमाश्रितः । गायत्रीं समधीयीत गत्वारण्यं समाहितः

Sáng và chiều, người giữ giới và thanh tịnh, nương theo nghi thức hằng ngày; đến nơi rừng vắng (chốn tịch lặng), an định tâm ý rồi tụng niệm Gāyatrī.

Verse 51

सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् । गायत्रीं वै जपेन्नित्यं जपयज्ञः प्रकीर्तितः

Hằng ngày nên trì tụng Đức Nữ Thần Gāyatrī—tối thượng trong ngàn phương diện, an trụ nơi trăm, và thù thắng trong mười; sự trì tụng ấy được xưng là tế lễ dưới hình thức japa.

Verse 52

गायत्रीं चैव वेदांश्च तुलया तोलयत्प्रभुः । एकतश्चतुरोवेदा गायत्रीं च तथैकतः

Đức Chúa đã đặt Gāyatrī và các Veda lên cán cân: một bên là bốn Veda, bên kia chỉ riêng Gāyatrī.

Verse 53

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे कर्मयोगकथनं । नाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Padma Mahāpurāṇa, thuộc Svarga-khaṇḍa, chương mang tên “Thuyết giảng về Karma-yoga” đã kết thúc; đó là chương thứ năm mươi ba.

Verse 54

पुराकल्पे समुत्पन्ना भूर्भुवः स्वः सनातनाः । महाव्याहृतयस्तिस्रः सर्वाशुभनिबर्हणाः

Trong một kiếp xưa, ba Đại Tuyên Ngôn vĩnh cửu—Bhūr, Bhuvaḥ và Svaḥ—đã phát sinh; ấy là ba Mahāvyāhṛti, trừ diệt mọi điều bất tường.

Verse 55

प्रधानं पुरुषः कालो विष्णुब्रह्ममहेश्वराः । सत्वंरजस्तमस्तिस्रः क्रमाद्व्याहृतयः स्मृताः

Pradhāna, Puruṣa, Thời gian, cùng các thần Viṣṇu, Brahmā, Maheśvara; lại thêm ba guṇa—sattva, rajas, tamas—được truyền thống ghi nhớ theo thứ tự là (bảy) vyāhṛti.

Verse 56

ओंकारस्तत्परं ब्रह्म सावित्री स्यात्तदुत्तरम् । एष मंत्रो महायोगः सारात्सार उदाहृतः

Oṃkāra chính là Phạm (Brahman) tối thượng; tiếp sau đó là Sāvitrī (Gāyatrī). Thần chú này là Đại Yoga, được tuyên xưng là tinh túy của mọi tinh túy.

Verse 57

योऽधीतेऽहन्यहन्येतां गायत्रीं वेदमातरम् । विज्ञायार्थं ब्रह्मचारी स याति परमां गतिम्

Vị brahmacārin ngày ngày tụng đọc Gāyatrī—Mẹ của các Veda—và thấu hiểu ý nghĩa, sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 58

गायत्री वेदजननी गायत्री लोकपावनी । गायत्र्या न परं जप्यमेतद्विज्ञायमुच्यते

Gāyatrī là mẹ sinh ra các Veda; Gāyatrī thanh tịnh hóa các cõi. Không có pháp japa nào cao hơn japa Gāyatrī—biết vậy thì được giải thoát.

Verse 59

श्रावणस्य तु मासस्य पौर्णमास्यां द्विजोत्तमाः । आषाढ्यां प्रोष्ठपद्यां वा वेदोपाकरणं स्मृतम्

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, nghi lễ vedopākaraṇa—tức việc khởi lại sự tụng học Veda—được truyền thống ấn định vào ngày rằm tháng Śrāvaṇa; hoặc vào ngày rằm tháng Āṣāḍha, hay ngày rằm Proṣṭhapadī.

Verse 60

यत्सूर्ययाम्यगमनं मासान्विप्रोर्द्धपंचमान् । अधीयीत शुचौ देशे ब्रह्मचारी समाहितः

Trong suốt thời gian Mặt Trời đi theo Nam hành—năm tháng rưỡi—một vị brāhmaṇa nên học tập tại nơi thanh tịnh, sống đời brahmacārī, tâm chuyên nhất, điềm tĩnh và tỉnh giác.

Verse 61

पुष्ये तुच्छंदसां कुर्याद्बहिरुत्सर्जनं द्विजः । मासि शुक्लस्य वा प्राप्ते पूर्वाह्णे प्रथमेऽहनि

Khi ở dưới chòm sao Puṣya, người nhị sinh nên đi ra ngoài để bài tiết; cũng vậy, khi đã đến bạch phần của tháng, vào ngày thứ nhất, trong buổi tiền trưa (pūrvāhna), cũng nên làm như thế.

Verse 62

छदांसि च द्विजोऽभ्यस्येच्छुक्लपक्षे तु वै द्विजः । वेदांगानि पुराणानि कृष्णपक्षेषु मानवः

Trong bạch phần (śukla-pakṣa), bậc nhị sinh nên học các thể vận (chandas) của Veda; còn trong hắc phần (kṛṣṇa-pakṣa), người ta nên học Vedāṅga và các Purāṇa.

Verse 63

इमान्नित्यमनध्यायानधीयानो विवर्जयेत् । अध्यापनं च कुर्वाणोऽभ्यस्यन्नपि प्रयत्नतः

Người chuyên tâm học Veda phải luôn tránh những thời đoạn anadhyāya bắt buộc (khi không được tụng đọc); dù đang giảng dạy hay đang luyện tập hết sức, cũng phải kiêng dừng vào những lúc ấy.

Verse 64

कर्णश्रवेऽनिले रात्रौ दिवापांसुसमूहने । विद्युत्स्तनितवर्षेषु महोल्कानां च संप्लवे

Khi ban đêm gió gầm rít bên tai, ban ngày bụi cát tụ lại thành khối, khi mưa đổ kèm chớp lóe và sấm vang, và khi những thiên thạch lớn rơi xuống như một trận lũ—

Verse 65

अकालिकमनध्यायमेतेष्वाह प्रजापतिः । एतानभ्युदिनान्विद्याद्यदा प्रादुष्कृताग्निषु

Prajāpati đã tuyên dạy rằng trong những dịp ấy có “anadhyāya” bất thời, tức tạm ngưng việc học tụng Veda; và khi các hỏa tế thiêng bị xáo trộn hay ô uế, hãy nhận biết đó là những ngày “abhyudina”, cần giữ nghi lễ và giới hạnh đặc biệt.

Verse 66

तदा विद्यादनध्यायमनृतौ चाभ्रदर्शने । निर्घाते भूमिचलने ज्योतिषां चोपसर्जने

Khi ấy phải biết là thời “anadhyāya”: vào tiết trái mùa và khi mây hiện; khi tiếng sét nổ, đất rung chuyển, và khi các thiên thể phát quang trên trời có những biến động điềm gở.

Verse 67

एतानकालिकान्विद्यादनध्यायानृतावपि । प्रादुष्कृतेष्वग्निषु च विद्युत्स्तनितनिस्वने

Hãy nhận biết đây là những duyên “anadhyāya” tức thời, dẫu đang đúng mùa: khi các ngọn lửa (thiêng) bùng lên nguy hiểm, và khi vang tiếng chớp cùng sấm rền.

Verse 68

सज्योतिः स्यादनध्यायः शेषे रात्रौ यथा दिवा । नित्यानध्याय एव स्याद्ग्रामेषु नगरेषु च

Khi chớp lóe, ấy là thời “anadhyāya”; và trong phần còn lại của đêm cũng vậy, như thể đã là ban ngày (nên tạm ngưng học tụng). Ở thôn làng và thành thị cũng nên xem đó là “anadhyāya” thường hằng.

Verse 69

धर्मनैपुण्यकामानां पूतिगंधे च नित्यशः । अंतः शवगतेग्रामे वृषलस्य च सन्निधौ

Người cầu sự tinh thông về dharma và công đức chớ ở mãi giữa mùi hôi thối—trong làng bị ô uế bởi tử thi, và trong sự gần gũi với kẻ vṛṣala (hạ tiện/ô uế).

Verse 70

अनध्यायोरुद्यमाने समये जलदस्य च । उदके चार्धरात्रे च विण्मूत्रं च विसर्जयन्

Vào thời anadhyāya (kỳ kiêng học), lúc mặt trời mọc, khi mây kéo đến, ở trong nước, và vào nửa đêm—không nên phóng uế hay tiểu tiện.

Verse 71

उच्छिष्टः श्राद्धभुक्चैव मनसापि न चिंतयेत् । प्रतिगृह्य द्विजो विद्वानेकोद्दिष्टस्य वेतनम्

Dù đang ở trạng thái ucciṣṭa (vướng ô uế do đồ ăn thừa) và dù đã thọ thực lễ vật śrāddha, vị Bà-la-môn học rộng cũng chớ do dự dù chỉ trong tâm; đã nhận rồi thì hãy nhận thù lao của nghi lễ ekoddiṣṭa.

Verse 72

त्र्यहं न कारयेद्ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके । यावदेकान्ननिष्ठा स्यात्स्नेहालोपश्च तिष्ठति

Trong ba ngày, khi đang ở trạng thái aśauca do vua băng hà hoặc do sūtaka của Rāhu, chớ cử hành brahma-yajña (nghi lễ Veda); chừng nào còn giữ hạnh ăn một loại thức ăn và còn duy trì sự kiêng tránh tiếp xúc ân ái.

Verse 73

विप्रस्य विदुषो देहे तावद्ब्रह्म न कीर्तयेत् । शयानः प्रौढपादश्च कृत्वा चैवावसक्थिकाम्

Chừng nào còn ở trước thân thể của vị vipra học rộng, chớ tụng xướng danh Brahmā—nhất là khi đang nằm, duỗi chân, hoặc giữ tư thế bất kính, không đúng phép.

Verse 74

नाधीयीतामिषं जग्ध्वा शूद्रश्राद्धान्नमेव च । नीहारे बाणशब्दे च संध्ययोरुभयोरपि

Không nên học Veda/śāstra sau khi ăn thịt, cũng không nên học sau khi ăn thức ăn cúng trong lễ śrāddha của người Śūdra. Cũng không nên học trong sương mù, khi nghe tiếng mũi tên, và vào cả hai thời sandhyā—rạng đông và hoàng hôn.

Verse 75

अमावास्या चतुर्दश्योः पौर्णमास्यष्टमीषु च । उपाकर्मणि चोत्सर्गे त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम्

Vào ngày Amāvasyā, ngày tithi thứ mười bốn, ngày Pūrṇimā và ngày Aṣṭamī; lại vào kỳ Upākarman và Utsarga nữa—kinh điển Smṛti dạy rằng phải giữ trai giới/tiết chế trong ba đêm.

Verse 76

अष्टकासु अहोरात्रमृत्वंतासु च रात्रिषु । मार्गशीर्षे तथा पौषे माघमासे तथैव च

Trong những ngày Aṣṭakā—suốt cả ngày lẫn đêm—và trong các đêm đánh dấu mùa tiết; cũng vậy, vào các tháng Mārgaśīrṣa, Pauṣa và Māgha (đều nên giữ phép tắc ấy).

Verse 77

तिस्रोऽष्टकाः समाख्याता कृष्णपक्षेषु सूरिभिः । श्लेष्मातकस्य च्छायायां शाल्मलेर्मधुकस्य च

Các bậc hiền triết tuyên dạy rằng trong nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa) có ba kỳ Aṣṭakā; và (nên cử hành theo phép) dưới bóng cây śleṣmātaka, cây śālmali và cây madhuka nữa.

Verse 78

कदाचिदपि नाध्येयं कोविदारकपित्थयोः । समानविद्ये च मृते तथा सब्रह्मचारिणि

Chớ bao giờ học Veda/śāstra dưới cây kovidāra và cây kapittha. Cũng vậy, không nên học khi một người đồng bậc về học vấn vừa qua đời, và cũng không nên học trước mặt một vị đồng tu brahmacārin.

Verse 79

आचार्ये संस्थिते चापि त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम् । छिद्राण्येतानि विप्राणामनध्यायाः प्रकीर्तिताः

Dẫu vị ācārya (thầy) đã viên tịch, vẫn phải đình chỉ việc học trong ba đêm. Đó được tuyên xưng là những “khoảng trống” của hàng Bà-la-môn—thời kỳ anadhyāya, khi việc tụng đọc Veda phải tạm dừng.

Verse 80

हिंसंति राक्षसास्तेषु तस्मादेतान्विवर्जयेत् । नैत्यकेनास्त्यनध्यायः संध्योपासनमेव च

Trong những lúc/chỗ ấy, loài Rākṣasa gây hại; vì vậy nên tránh xa. Người chuyên cần nitya-karma thì không có sự gián đoạn học tập—chỉ việc upāsanā lúc sandhyā (thời khắc hoàng hôn/bình minh) là điều phải giữ gìn.

Verse 81

उपाकर्म्मणि होमांते होममध्ये तथैव च । एकामृचमथैकं वा यजुः सामानि वा पुनः

Trong nghi lễ Upākarman—cả lúc kết thúc homa lẫn ngay giữa homa—nên tụng một câu Ṛk, hoặc một công thức Yajus, hay lại một bài tụng Sāman.

Verse 82

नाष्टकाद्यास्वधीयीत मारुते चाभिधावति । अनध्यायस्तु नांगेषु नेतिहासपुराणयोः

Không nên học vào kỳ Aṣṭakā và các lễ tương tự, cũng không nên học khi gió mạnh nổi lên. Nhưng quy định anadhyāya này không áp dụng cho các bộ môn phụ trợ (vedāṅga), cũng không áp dụng cho Itihāsa và Purāṇa.

Verse 83

न धर्मशास्त्रेष्वन्येषु सर्वाण्येतानि वर्जयेत् । एष धर्मः समासेन कीर्तितो ब्रह्मचारिणः

Trong các Dharmaśāstra khác cũng dạy phải tránh hết thảy những điều này; vì vậy nên kiêng bỏ toàn bộ. Như thế, một cách tóm lược, dharma của người brahmacārin (học trò giữ phạm hạnh) đã được nêu rõ.

Verse 84

ब्रह्मणाऽभिहितः पूर्वमृषीणां भावितात्मनाम् । योऽन्यत्र कुरुते यत्नमनधीत्य श्रुतिं द्विजः

Thuở trước, Phạm Thiên (Brahmā) đã dạy điều này cho các ṛṣi có tâm đã được tu luyện: kẻ dvija nào không học Thánh thính (śruti) của Veda mà lại gắng sức theo hướng khác, ắt là lạc đường.

Verse 85

स संमूढो न संभाष्यो वेदबाह्यो द्विजातिभिः । न वेदपाठमात्रेण संतुष्टो वै भवेद्द्विजः

Kẻ mê muội như vậy, các dvija không nên đối thoại; phải xem là kẻ ở ngoài Veda. Quả thật, dvija không nên thỏa mãn chỉ với việc tụng đọc Veda mà thôi.

Verse 86

पाठमात्रावसानस्तु पंके गौरिव सीदति । योऽधीत्य विधिवद्वेदं वेदार्थं न विचारयेत्

Nhưng kẻ chỉ dừng ở việc tụng đọc thì sẽ lún vào bùn lầy như con bò mắc bùn—đó là người tuy học Veda đúng pháp mà không suy niệm ý nghĩa của Veda.

Verse 87

स संमूढः शूद्रकल्पः पात्रतां न प्रपद्यते । यदित्वात्यंतिकं वासं कर्तुमिच्छति वै गुरौ

Kẻ mê muội ấy, cư xử như một śūdra, không đạt tư cách thọ nhận giáo pháp. Dẫu vậy, nếu người ấy muốn ở thường trú bên cạnh bậc Guru,

Verse 88

युक्तः परिचरेदेनमाशरीरविमोक्षणम् । गत्वा वनं च विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम्

Với sự điều phục, người ấy nên phụng sự Ngài cho đến khi được giải thoát khỏi thân này; rồi vào rừng và theo đúng nghi pháp, dâng các lễ hiến vào Jātavedas (Agni).

Verse 89

अधीयीत तथा नित्यं ब्रह्मनिष्ठः समाहितः । सावित्रीं शतरुद्रीयं वेदांतांश्च विशेषतः । अभ्यसेत्सततं युक्तो भिक्षाशनपरायणः

Người ấy nên học tụng mỗi ngày, kiên trú nơi Phạm (Brahman) với tâm an định. Đặc biệt, phải thường xuyên hành trì Sāvitrī (Gāyatrī), Śatarudrīya và giáo nghĩa Vedānta; giữ kỷ luật, và lấy vật thực khất thực làm nguồn nuôi thân duy nhất.

Verse 90

एतद्विधानं परमं पुराणं वेदागमे सम्यगिहोदितं वः । पुरा महर्षिप्रवराभिपृष्टः स्वायंभुवो यन्मनुराह देवः

Bộ Purāṇa tối thượng này, cùng các pháp chế của nó, đã được tuyên thuyết nơi đây cho các ông một cách đúng đắn, phù hợp với Veda và truyền thống thánh điển—chính là lời mà thuở xưa, khi các đại thánh hiền bậc nhất thỉnh vấn, đấng Svāyambhuva Manu đã nói ra.