Adhyaya 9
Instruction on Dharma and Truth as Viṣṇu’s Own Nature (with Teaching on Impermanence and Detachment)
Chương này mở đầu bằng lời dạy của Kaśyapa: nhờ thiền định, bậc trí rút tâm khỏi hoạt động của năm đại, hướng về nội tại. Thân xác rốt cuộc phải bỏ lại, prāṇa và thân không có mối ràng buộc vĩnh cửu; vì thế chấp trước vào của cải, vợ chồng và con cái chỉ là điều không bền. Tiếp đó, giáo lý chuyển sang nền tảng thần học–đạo đức: Phạm Thiên tối thượng chính là Viṣṇu, cũng được gọi là Brahmā và Rudra—đấng tạo hóa, bảo hộ và tiêu dung. Bản thể của Viṣṇu là Dharma; dharma và satya (chân thật) là trụ cột nâng đỡ chư thiên. Người thực hành và gìn giữ chân thật–chánh pháp được ân sủng của Viṣṇu, còn làm hoại chân lý và công chính thì chuốc tội và diệt vong. Cuối cùng, Diti tiếp nhận lời khuyên, từ bỏ mê lầm và nương tựa nơi dharma. Kaśyapa an ủi khiến nàng lấy lại sự điềm tĩnh và vững lòng.
Shlokas
Verse 1
कश्यप उवाच । एवं संबोधितस्तत्र आत्मा ध्यानादिकैस्तदा । त्यक्तुकामः स तत्कार्यं पंचात्मकं स बुद्धिमान्
Kaśyapa nói: Được chỉ dạy như thế tại đó, tự ngã—nhờ thiền định và các pháp tu tương trợ—bấy giờ, người trí ấy khởi ý muốn từ bỏ hoạt dụng năm phần, gắn với năm đại.
Verse 2
निमित्तान्येव पश्यैव प्राप्य तांस्तान्प्रयाति सः । विहाय कायं निर्लक्ष्यं पतितं नैव पश्यति
Chỉ thấy các điềm báo, người ấy đạt đến những cảnh giới ấy rồi ra đi. Bỏ lại thân xác—đã ngã xuống và không còn nhận dạng—người ấy tuyệt nhiên không ngoái nhìn.
Verse 3
सहवर्द्धितयोर्नास्ति संबंधः प्राण देहयोः । धनपुत्रकलत्रैश्च संबंधः केन हेतुना
Dẫu cùng lớn lên, giữa prāṇa và thân xác vẫn không có mối ràng buộc bền lâu. Vậy cớ gì lại cho rằng có ràng buộc chân thật với của cải, con cái và phối ngẫu?
Verse 4
एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ क्लैब्यं मा भज सुप्रिये । अयमेव परं ब्रह्म अयमेव सनातनः
Biết như vậy rồi, hãy an trú trong an hòa, hỡi người yêu dấu; chớ nương vào sự yếu mềm. Ngài duy nhất là Phạm (Brahman) Tối Thượng; Ngài duy nhất là Đấng Vĩnh Hằng.
Verse 5
अयमात्मस्वरूपेण दैत्य देवेषु संस्थितः । अयं ब्रह्मा अयं रुद्रो ह्ययं विष्णुः सनातनः
Trong tự tánh của chính Ngài, Ngài hiện hữu giữa cả Daitya lẫn Deva. Ngài là Brahmā; Ngài là Rudra; quả thật Ngài chính là Viṣṇu—Đấng Vĩnh Hằng.
Verse 6
अयं सृजति विश्वानि अयं पालयते प्रजाः । संहरत्येष धर्मात्मा धर्मरूपी जनार्दनः
Ngài tạo dựng các thế giới; Ngài hộ trì muôn loài. Ngài cũng thu nhiếp, tiêu dung—Janārdana có tâm hồn chính trực, mà hình thể chính là Dharma.
Verse 7
अनेनोत्पादिता देवा दानवाश्चैव सुप्रिय । देवाश्चाधर्मनिर्मुक्ता धर्महीनाः सुतास्तव
Nhờ đó, hỡi người yêu dấu, cả chư Thiên và Dānava đều được sinh ra. Nhưng chư Thiên thoát khỏi phi pháp, còn các con trai của nàng thì thiếu vắng Dharma.
Verse 8
धर्मोयं माधवस्यांगं सर्वदैवैश्च पालितम् । धर्मं च चिंतयेद्देवि धर्मं चैव तु पालयेत्
Dharma này là một chi phần của Mādhava (Viṣṇu) và đã được hết thảy chư Thiên nâng giữ. Vì vậy, hỡi Nữ Thần, hãy quán niệm Dharma, và quả thật hãy thực hành cùng hộ trì Dharma.
Verse 9
तस्य विष्णुः स धर्मात्मा सर्वदैव प्रसादवान् । धर्मेण वर्तिता देवाः सत्येन तपसा किल
Đối với người ấy, Viṣṇu—bậc có tâm hồn chính pháp và luôn ban ân—hiện hữu gia hộ. Quả thật chư thiên được nâng đỡ bởi dharma, bởi chân thật và bởi khổ hạnh tu trì.
Verse 10
येषां विष्णुः प्रसन्नो वै धर्मस्तैरिह पालितः । विष्णोः कायमिदं धर्मं सत्यं हृदयमेव च
Những ai thật sự được Viṣṇu hoan hỷ, ở đời này thực hành và gìn giữ dharma. Dharma chính là thân thể của Viṣṇu; chân thật quả là trái tim của Ngài.
Verse 11
यस्तौ पालयते नित्यं तस्य विष्णुः प्रसीदति । दूषयेद्यः सत्यधर्मौ पापमेव प्रपालयेत्
Ai luôn gìn giữ hai điều ấy—chân thật và dharma—thì được Viṣṇu ban ân. Còn kẻ làm hoen ố chân thật và dharma, kỳ thực chỉ nuôi lớn tội lỗi.
Verse 12
तस्य विष्णुः प्रकुप्येत नाशयेदतिवीर्यवान् । वैष्णवैः पालितं धर्मं तपः सत्येन संस्थितैः
Đối với kẻ ấy, Viṣṇu—đấng đại hùng lực—sẽ nổi giận và tiêu diệt; vì đây là dharma được các Vaiṣṇava gìn giữ, được thiết lập bằng khổ hạnh và đặt nền trên chân thật.
Verse 13
तेषां प्रसन्नो धर्मात्मा रक्षामेवं करोति च । तव पुत्रा दनोः पुत्राः सैंहिकेयास्तथैव च
Hài lòng với họ, bậc có tâm hồn chính pháp ban sự che chở theo đúng như vậy. Ngài cũng gìn giữ các con của ngươi, các con của Danu, và cả các Saiṁhikeya nữa.
Verse 14
अधर्मेणापि पापेन वर्तिताः पापचेतसः । सूदिता वासुदेवेन समरे चक्रपाणिना
Những kẻ tâm trí tội lỗi, sống theo phi pháp và tội ác, đã bị Vāsudeva—Đấng cầm bánh xe (cakra)—giết trong chiến trận.
Verse 15
योसावात्मा मयोक्तः पूर्वमेव तवाग्रतः । सोयं विष्णुर्न संदेहो धर्मात्मा सर्वपालकः
Chính Đại Ngã tối thượng mà ta đã nói với ngươi từ trước—ngay trước mặt đây—quả thật là Viṣṇu, không chút nghi ngờ. Ngài là hiện thân của dharma và là Đấng hộ trì muôn loài.
Verse 16
दैत्यकायेषु यः स्वस्थः पापमेव समास्थितः । जघ्निवान्दानवान्देवि स च क्रुद्धो महामतिः
Hỡi Nữ Thần, kẻ tuy ở giữa thân xác các Daitya mà vẫn vững vàng, chỉ bám chặt vào tội lỗi—vị đại trí ấy khi nổi giận đã giết các Dānava.
Verse 17
स बाह्याभ्यंतरे भूत्वा तव पुत्रा निपातिताः । येन चोत्पादिता देवि तेनैव विनिपातिताः
Ngài trở thành cả bên ngoài lẫn bên trong, khiến các con trai của nàng ngã xuống; hỡi Nữ Thần, chính Đấng đã làm họ sinh khởi cũng chính là Đấng khiến họ bị diệt.
Verse 18
नैषां मोहस्तु कर्तव्यो भवत्या वचनं शृणु । पापेन वर्तते योसौ स एव निधनं व्रजेत्
Chớ mê lầm vì họ; hãy nghe lời ta. Ai sống theo tội lỗi, chính kẻ ấy ắt đi đến diệt vong (cái chết).
Verse 19
तस्मान्मोहं परित्यज्य सदाधर्मं समाश्रय । दितिरुवाच । एवमस्तु महाभाग करिष्ये वचनं तव
Vì vậy, hãy từ bỏ mê vọng và luôn nương tựa nơi Chánh pháp (Dharma). Diti thưa: “Xin được như vậy, bậc cao quý; con sẽ làm theo lời Ngài.”
Verse 20
कश्यपं च मुनिश्रेष्ठमेवमाभाष्य दुःखिता । संबोधिता सा मुनिना दुःखं संत्यज्य संस्थिता
Trong nỗi sầu khổ, nàng bèn thưa với Kaśyapa, bậc tối thượng giữa các hiền triết. Được vị ẩn sĩ chỉ dạy và an ủi, nàng buông bỏ ưu phiền và trở nên an định.