
Gurutīrtha Māhātmya (within the Nahuṣa Episode): Celestial Song, Divine Splendor, and Reflective Doubt
Trong Bhūmi-khaṇḍa với mạch truyện tīrtha nhiều tầng, lời của Kuṃjala mở ra cảnh trình diễn ca khúc thiên giới, khiến tâm tư của ái nữ Śambhu dậy sóng. Dẫu nội tâm xao động, nàng vẫn đứng dậy với chí nguyện khổ hạnh kiên định, dáng vẻ của người tu táp nghiêm cẩn. Kế đó hiện ra một nhân vật tựa vương tử, rực ánh quang minh; hương thơm, vòng hoa, trang sức, y phục và các tướng lành khiến mọi người kinh ngạc. Những kẻ chứng kiến bàn đoán: đó là thần linh, Gandharva, con của Nāga, Vidyādhara, hay chính Indra hiện thân bằng sức chơi đùa thần diệu? Sự nghi vấn càng dồn dập: có người cho là Śiva, có người gọi Kāma (Manobhava), kẻ lại đoán Pulastya hay Kubera—nêu bật mô-típ Purāṇa về “tính mơ hồ thần thánh”, nơi vẻ đẹp phi thường thử thách sự phân biệt. Khi Samā đang suy ngẫm, một mỹ nhân như bậc chủ tể sắc đẹp đến cùng Rambhā và các bạn, mỉm cười và khẽ bật cười rồi cất lời với con gái Śambhu. Phần kết ghi rõ chương này nằm trong mạch chuyện Vena, sự tán dương Gurutīrtha, truyện Cyavana và biến cố Nahuṣa.
Verse 1
कुंजल उवाच । तदेव गानं च सुरांगनाभिर्गीतं समाकर्ण्य च गीतकैर्ध्रुवैः । समाकुला चापि बभूव तत्र सा शंभुपुत्री परिचिंतयाना
Kuṃjala nói: Nghe chính khúc ca ấy—do các tiên nữ cõi trời hát lên cùng những điệu nhạc vững vàng, chỉnh tề—ái nữ của Śambhu, đang chìm trong suy niệm, liền bối rối xao động trong lòng ngay tại đó.
Verse 2
आसनात्तूर्णमुत्थाय महोत्साहेन संयुता । तूर्णं गता वरारोहा तपोभावसमन्विता
Nàng liền mau chóng đứng dậy khỏi chỗ ngồi, tràn đầy đại quyết tâm; bậc thục nữ ấy vội vã bước đi, mang theo tâm thế và khí chất của hạnh khổ tu.
Verse 3
तं दृष्ट्वा देवसंकाशं दिव्यरूपसमप्रभम् । दिव्यगंधानुलिप्तांगं दिव्यमालाभिशोभितम्
Thấy chàng—rạng ngời như một vị thần, dung mạo thánh diệu với hào quang thánh diệu tương xứng—tứ chi được xoa ướp hương trời, lại trang nghiêm bởi những vòng hoa thiên giới.
Verse 4
दिव्यैराभरणैर्वस्त्रैः शोभितं नृपनंदनम् । दीप्तिमंतं यथा सूर्यं दिव्यलक्षणसंयुतम्
Được trang sức bằng châu báu và y phục thiên giới, vị vương tử ấy rực sáng như mặt trời, đầy đủ những tướng hảo thánh diệu.
Verse 5
किं वा देवो महाप्राज्ञो गंधर्वो वा भविष्यति । किं वा नागसुतः सोयं किंवा विद्याधरो भवेत्
Hay người ấy sẽ trở thành một vị thần đại trí? Hay sẽ là Gandharva? Hay đây là con của Nāga—hoặc sẽ thành Vidyādhara?
Verse 6
देवेषु नैव पश्यामि कुतो यक्षेषु जायते । अनया लीलया वीरः सहस्राक्षोपि जायते
Ngay cả giữa chư thiên ta cũng chẳng thấy ai sánh được—huống chi giữa Yakṣa. Nhờ chính sức mạnh līlā này, vị anh hùng ấy có thể trở thành cả Sahasrākṣa (Indra).
Verse 7
शंभुरेष भवेत्किंवा किंवा चायं मनोभवः । किंवा पितुः सखा मे स्यात्पौलस्त्योऽयं धनाधिपः
Có lẽ đây là Śambhu (Śiva) chăng? Hay là Manobhava (Kāma), vị thần sinh từ tâm? Hay là bạn của phụ thân ta—Pulastya—hoặc chính là Kubera, chúa tể tài bảo?
Verse 8
एवं समा चिंतयती च यावत्तावत्त्वरं रूपगुणाधिपा सा । समेत्य रंभासु महासखीभिरुवाच तां शंभुसुतां प्रहस्य
Trong khi Samā còn đang suy ngẫm như thế, người nữ ấy—bậc chủ tể về dung sắc và đức hạnh—liền vội đến nơi. Nàng đến cùng Rambhā và các bạn thân, rồi mỉm cười khẽ cười mà nói với ái nữ của Śambhu.
Verse 112
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ một trăm mười hai trong Śrī Padma Purāṇa, thuộc Bhūmi-khaṇḍa—trong truyện Vena, phần tán dương Gurutīrtha, ký sự Cyavana, và đoạn nói về Nahuṣa.