Shloka 27

Brahmā’s Discourse to Mohinī

Harivāsara, Desire, and the Satya-Test of Rukmāṅgada

Devanagari script

कृतं यद्विद्द्विधा काष्ठं तद्वज्जंघा द्विधा ध्रुवम् । शुक्रास्थिपूरितं मांसैः कथं सुन्दरतां व्रजेत् ॥ २७ ॥

Transliteration

kṛtaṃ yadviddvidhā kāṣṭhaṃ tadvajjaṃghā dvidhā dhruvam | śukrāsthipūritaṃ māṃsaiḥ kathaṃ sundaratāṃ vrajet || 27 ||

Translation

Như khúc gỗ đã chẻ thì chắc chắn thành hai phần, đôi ống chân cũng hẳn là hai. Đầy tinh dịch và xương, lại phủ bằng thịt—làm sao có thể đạt đến vẻ đẹp chân thật?

Word by Word

• कृतम्: made
• कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• वित्: a knower (one who knows)
• वित्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्विप्/वित्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘knower’ अर्थे

• द्विधा: in two (parts)
• द्विधा: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in two parts)

• काष्ठम्: wood
• काष्ठम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तद्वत्: likewise
• तद्वत्: Sambandha/Comparison (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम) + वत् (प्रत्यय)
• Form: तुलनार्थक-अव्यय (like that)

• जङ्घा: the leg/shank
• जङ्घा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जङ्घा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• द्विधा: in two (parts)
• द्विधा: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Sambandha/Emphasis (निश्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (certainly)

• शुक्र-अस्थि-पूरितम्: filled with semen and bone
• शुक्र-अस्थि-पूरितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक) + अस्थि (प्रातिपदिक) + पूरित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः द्वन्द्व-समाहार (शुक्रं च अस्थि च) + तृतीया-तत्पुरुष/उपपद (तेन पूरितम्)

• मांसैः: with flesh
• मांसैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: मांस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन

• कथम्: how
• कथम्: Kriyā-viśeṣaṇa (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• सुन्दरताम्: beauty
• सुन्दरताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन

• व्रजेत्: could attain/go to
• व्रजेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narada (didactic voice within Uttara-Bhaga discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It cultivates deha-asubha-viveka—seeing the body as a perishable composite—so the seeker turns from vanity toward dharma, inner purity, and liberation-oriented practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By reducing obsession with physical attractiveness, it strengthens vairagya; that detachment supports steadier remembrance and worship, making Bhakti less ego-centered and more God-centered.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga technique is taught in this verse; it is primarily a dharmic-psychological instruction (viveka/vairagya) used to stabilize sadhana rather than a rule of ritual, grammar, or astrology.