Shloka 9

The Greatness of Haridvāra

Gaṅgādvāra-māhātmya

Devanagari script

संप्राप्ता यज्ञसदनमृते शर्वं पिनाकिनम् । ततस्तु गच्छतां तेषां सप्रियाणां विमानिनाम् ॥ ९ ॥

Transliteration

saṃprāptā yajñasadanamṛte śarvaṃ pinākinam | tatastu gacchatāṃ teṣāṃ sapriyāṇāṃ vimāninām || 9 ||

Translation

Họ đã đến được điện đường tế lễ—chỉ trừ Śarva (Śiva), bậc cầm cung Pināka. Rồi khi những kẻ cưỡi cỗ xe trên không ấy cùng các ái lữ rời đi, câu chuyện lại tiếp diễn.

Word by Word

• संप्राप्ताः: having arrived
• संप्राप्ताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु)
• Form: कृदन्त (Kridanta), क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे सन्दर्भानुसार (agreeing with implied subject)

• यज्ञ-सदनम्: the sacrificial hall
• यज्ञ-सदनम्: Karma (कर्म/Object of motion)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + सदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (yajñasya sadanam)

• ऋते: except, without
• ऋते: Sambandha (सम्बन्ध/Exclusion marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ऋते (अव्यय)
• Form: अव्यय (Avyaya), उपसर्गार्थक-निपातः; अर्थः ‘विना/except’

• शर्वम्: Śarva (Śiva)
• शर्वम्: Apadana (अपादान/Exception with ऋते)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular)

• पिनाकिनम्: the bearer of Pināka (Śiva)
• पिनाकिनम्: Apadana (अपादान/Exception with ऋते)
• Type: Noun
• Root: पिनाकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular); विशेषणरूपेण शर्वस्य

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण/Temporal setting)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (Avyaya), अव्यय-प्रयोगः; अर्थः ‘तस्मात्/thereupon, then’

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (Avyaya), निपातः (particle), विरोध/अन्वयार्थक

• गच्छताम्: of those going
• गच्छताम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: कृदन्त (Kridanta), शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले (present active participle), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural)

• स-प्रियाणाम्: together with (their) loved ones
• स-प्रियाणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: बहुवचन-षष्ठी (Genitive plural/षष्ठी बहुवचन), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग सन्दर्भानुसार; अव्ययीभावः ‘सह प्रियैः/with (their) dear ones’ इत्यर्थे, समासान्त-विशेषणत्वेन

• विमानिनाम्: of those in aerial cars (vimānas)
• विमानिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: विमानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural)

Speaker

Suta

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Śarva (Śiva)
• Pinākin (Śiva)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights a sacred, ritual setting (the yajña-sadana) and marks a turning point in the narrative by noting Śiva’s distinct absence, implying a purposeful divine differentiation that shapes the ensuing event.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By naming Śiva through revered epithets (Śarva, Pinākin), the verse models smaraṇa (devotional remembrance) through divine names, a key bhakti practice even within tirtha and yajña narratives.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse is framed in yajña context, pointing to Kalpa (ritual procedure) and its setting (yajña-sadana), while the precise use of epithets reflects Nirukta-style understanding of names and meanings.