Shloka 72

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

तत्र स्नात्वा च तौ दृष्ट्वा स्तुत्वा मोक्षं लभेन्नरः । नागह्रदे ततो गत्वा स्नात्वा चैत्रे सितांतके ॥ ७२ ॥

Transliteration

tatra snātvā ca tau dṛṣṭvā stutvā mokṣaṃ labhennaraḥ | nāgahrade tato gatvā snātvā caitre sitāṃtake || 72 ||

Translation

Tắm tại đó, chiêm ngưỡng hai đấng ấy và dâng lời tán thán, người ấy đạt được giải thoát. Rồi đi đến Nāgahṛda, và tắm tại đó vào lúc kết thúc nửa tháng sáng của tháng Caitra, (sẽ được công đức như đã nói).

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• तौ: those two (them)
• तौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having seen’

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having praised’

• मोक्षम्: liberation
• मोक्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नागह्रदे: in/at Nāga-hrada (serpent-lake)
• नागह्रदे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाग + ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः: नागानां ह्रदः (Naga-lake)

• ततः: from there/then
• ततः: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, अपादान/क्रमवाचक (from there/then)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having gone’

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• चैत्रे: in (the month of) Caitra
• चैत्रे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मासवाचक (in the month of Caitra)

• सितान्तके: at the end of the bright fortnight
• सितान्तके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सित + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः: सितस्य अन्तकः/अन्तः (at the end of the bright fortnight)

Speaker

Narada (in a tirtha-mahatmya narration, traditionally within Suta’s broader recital)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Moksha
• Nagahrada
• Caitra
• Shukla-paksha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents tīrtha-snāna (sacred bathing), darśana (beholding holy beings/deities), and stuti (praise) as a combined sādhana that culminates in mokṣa, emphasizing pilgrimage as a liberation-oriented discipline in Uttara-bhāga.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti appears through stuti and reverential darśana—devotional praise and heartfelt recognition of sacred presences—framed as efficacious when performed with purity (snāna) at a sanctified place.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights calendrical observance (Jyotiṣa/Vedic time-keeping): performing the bath specifically in the month of Caitra and at the end of the bright fortnight (śukla-pakṣa), showing how ritual merit is tied to precise tithi/pakṣa timing.