Shloka 57

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

दर्शनात्तस्य तीर्थस्य मुक्तो भवति किल्बिषैः । मानुषाह्वें ततस्तीर्थं प्राप्य स्रानं समाचरेत् ॥ ५७ ॥

Transliteration

darśanāttasya tīrthasya mukto bhavati kilbiṣaiḥ | mānuṣāhveṃ tatastīrthaṃ prāpya srānaṃ samācaret || 57 ||

Translation

Chỉ cần chiêm bái thánh địa ấy, người ta quả thật được giải thoát khỏi tội cấu. Vì vậy, khi đến tīrtha mang tên Mānuṣāhva, hãy đúng pháp mà tắm gội nghi lễ.

Word by Word

• दर्शनात्: by seeing
• दर्शनात्: हेतु/अपादान (Cause)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ (cause)

• तस्य: of that
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• तीर्थस्य: of the tīrtha
• तीर्थस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate to subject)
• Type: Adjective
• Root: मुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि-विशेषण (predicate adjective)

• भवति: becomes
• भवति: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• किल्बिषैः: from sins (faults)
• किल्बिषैः: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण/सह (instrumental: "by/with sins")

• मानुष-आह्वे: at (the tīrtha) called Mānuṣa
• मानुष-आह्वे: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक) + आह्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मानुषस्य आह्वः) = "(at) the place called Mānuṣa"

• ततः: then/from there
• ततः: सम्बन्ध/देश-कालाधिकरण (सम्बन्ध/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तस्मात्-अर्थे

• तीर्थम्: the tīrtha
• तीर्थम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः; "having reached"

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: bhakti (devotion)

Characters & Entities

• Narada
• Tirtha (pilgrimage place)
• Manushahva (tirtha-name)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches the tīrtha-mahātmyā principle: even the darśana (sacred sight) of a holy place purifies one from kilbiṣa (sin/defilement), and the merit is strengthened by properly performing snāna there.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While focused on tīrtha practice, it reflects bhakti-oriented reverence: approaching a sacred place with faith, taking darśana, and performing prescribed acts (like snāna) as devotional discipline that supports inner purification.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is implied: the verse instructs proper observance (samācaret) of tīrtha-snāna, indicating rule-governed ritual conduct rather than casual bathing.