Shloka 28

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

कोटितीर्थान्युपाहृत्य स्थापितानि महात्मना । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा कोटीश्वरं हरम् ॥ २८ ॥

Transliteration

koṭitīrthānyupāhṛtya sthāpitāni mahātmanā | tatra tīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā koṭīśvaraṃ haram || 28 ||

Translation

Vị đại hồn ấy đã quy tụ công đức của vô số thánh địa và an lập chúng tại nơi này. Ai tắm ở tīrtha ấy và chiêm bái Hari trong hình tướng Koṭīśvara sẽ đạt quả báo của những tīrtha vô lượng ấy.

Word by Word

• कोटि-तीर्थानि: (many) Koṭitīrthas / crores of tīrthas
• कोटि-तीर्थानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—“कोटीनां तीर्थानि”

• उपाहृत्य: having brought
• उपाहृत्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: उप + आ + हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); “having brought/collected”

• स्थापितानि: were established
• स्थापितानि: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) [णिच् causative]
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; ‘कोटितीर्थानि’ इत्यस्य विधेयम् (were established)

• महात्मना: by the great-souled one
• महात्मना: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/कर्तृ), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश-अधिकरणवाचक

• तीर्थे: at the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); “having bathed”

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); “having seen”

• कोटीश्वरम्: Koṭīśvara
• कोटीश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—“कोटीनाम् ईश्वरः” (name/title)

• हरम्: Hara (Shiva)
• हरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘कोटीश्वरम्’ इत्यस्य समानाधिकरण-विशेष्य (apposition)

Speaker

Narada (narration within the Tirtha-Mahatmya section; traditional dialogue context with Sanatkumara lineage)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Kotishvara (Hara/Shiva)
• Tirtha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that a single empowered tīrtha can concentrate the merit of innumerable pilgrimage sites; bathing (snāna) and darśana of Koṭīśvara (Hara) at that spot is praised as yielding the fruit of “crores of tīrthas.”

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here through tīrtha-sevā: ritual bathing and reverential darśana of the Lord (Koṭīśvara/Hara). The verse highlights grace accessed by simple devotional acts—snāna and दर्शन—performed with faith at a sanctified place.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice connected to Kalpa (procedural discipline) is implied: tīrtha-snāna and deity-darśana as prescribed acts in pilgrimage-mahātmyas, emphasizing correct performance of sacred bathing and worship at a designated tīrtha.