Shloka 23
Tīrtha-vidhi (Procedure for Holy Places) — Prayāgarāja-māhātmya
यस्येष्टियज्ञेष्वधिकारितास्ति वरं गृहं गृहधर्माश्च सर्वे । एवं गृहस्ताश्रमसंस्थितस्य तीर्थे गतिः पूर्वतरैर्निषिद्धा । सर्वाणि तीर्थान्यपि चाग्निहोत्रतुल्यानि नैवेति वदंति केचित् ॥ २३ ॥
yasyeṣṭiyajñeṣvadhikāritāsti varaṃ gṛhaṃ gṛhadharmāśca sarve | evaṃ gṛhastāśramasaṃsthitasya tīrthe gatiḥ pūrvatarairniṣiddhā | sarvāṇi tīrthānyapi cāgnihotratulyāni naiveti vadaṃti kecit || 23 ||
Đối với người có đủ thẩm quyền cử hành các tế lễ iṣṭi, đời sống gia chủ là tốt đẹp nhất, cùng với mọi bổn phận của người gia chủ. Vì vậy, đối với người an trú vững trong gṛhastha-āśrama, việc rời nhà đi hành hương đến các tīrtha đã bị người xưa ngăn cấm. Có kẻ còn nói rằng mọi tīrtha cũng không thật sự sánh bằng Agnihotra.
Narada (teaching in the Uttara-Bhaga tirtha-context; traditional dialogue frame with Sanatkumara is implied)
Vrata: Agnihotra (nitya rite; not a vrata)
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It prioritizes nitya-karma (daily obligatory rites like Agnihotra and gṛhadharma) over optional religious travel, teaching that steadiness in one’s āśrama-dharma is itself a primary spiritual discipline.
By implying that devotion is not only expressed through visiting sacred places; for a householder, faithful performance of prescribed duties and sacrifices can be a direct form of dharmic worship that supports bhakti through discipline and purity.
Ritual competence (Kalpa/Śrauta–Gṛhya practice) is central: it stresses adhikāra (eligibility) and the hierarchy of nitya rites like Agnihotra over kāmya/optional acts such as extensive tīrtha-yātrā.