Shloka 38

Kāśī-māhātmya: Avimukta Gaṅgā and the Pañcanada Tīrtha

Devanagari script

यत्किंचिद्बिंदुतीर्थेऽत्र दत्वाक्षयमवाप्नुयात् । एकामप्याहुतिं कृत्वा समिद्धेऽग्नौ विधानतः ॥ ३८ ॥

Transliteration

yatkiṃcidbiṃdutīrthe'tra datvākṣayamavāpnuyāt | ekāmapyāhutiṃ kṛtvā samiddhe'gnau vidhānataḥ || 38 ||

Translation

Bất cứ lễ vật nào dâng tại Bindu-tīrtha nơi đây đều trở thành công đức bất hoại. Dù chỉ thực hiện một lần hiến tế (āhuti) vào ngọn lửa cháy rực, đúng theo nghi thức, cũng đạt quả báo không sai chạy.

Word by Word

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite)

• बिन्दुतीर्थे: in Bindu-tīrtha
• बिन्दुतीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बिन्दु-तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अत्र: here
• अत्र: Desha-avyaya (देश-अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्ययम् (adverb of place)

• दत्वा: having given
• दत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund)

• अक्षयम्: imperishable (reward)
• अक्षयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अक्षयम् (फलम्)’ (imperishable reward)

• अवाप्नुयात्: would obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एकाम्: one
• एकाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् ‘आहुतिम्’ प्रति

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/समुच्चय-अव्ययम् (even/also)

• आहुतिम्: oblation
• आहुतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आहुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• कृत्वा: having done/offered
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund)

• समिद्धे: kindled
• समिद्धे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + इन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् ‘अग्नौ’ प्रति (in the kindled fire)

• अग्नौ: in the fire
• अग्नौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• विधानतः: according to the prescribed rule
• विधानतः: Riti (रीति/मanner)
• Type: Indeclinable
• Root: विधान (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (adverbial ablative) = ‘विधानेन/विधिपूर्वकम्’ (according to rule)

Speaker

Sūta (narrating the Tīrtha-māhātmya as received in the Purāṇic tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Agni
• Bindu-tirtha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It declares that offerings made at Bindu-tīrtha yield akṣaya (inexhaustible) merit, emphasizing the exceptional sanctity of the tīrtha and the enduring spiritual fruit of even small acts done there.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By valuing even a single properly offered āhuti, the verse supports bhakti-oriented practice where sincerity and correct reverence at a holy place can transform a modest act into lasting spiritual merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual procedure (vidhi) for homa—making āhuti into a samiddha (well-kindled) agni—reflecting applied Kalpa (Vedāṅga dealing with ritual rules) and basic śrauta/smārta discipline.