Shloka 30

The Greatness of Kāśī (Kāśī-māhātmya) and Avimukta’s Liberative Power

Devanagari script

तत्र मुक्तं कपालं तु शिवेन सुमहात्मना । तस्मिंस्तीर्थे तु ये गत्वा पिंडदानेन वै पितॄन् ॥ ३० ॥

Transliteration

tatra muktaṃ kapālaṃ tu śivena sumahātmanā | tasmiṃstīrthe tu ye gatvā piṃḍadānena vai pitṝn || 30 ||

Translation

Tại đó, Đại Tâm Śiva đã buông bỏ chiếc sọ. Ai đến bến thánh ấy và dâng lễ piṇḍa cho các Pitṛ (tổ tiên) thì quả phúc chắc chắn đến với họ.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• मुक्तम्: released/let go
• मुक्तम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• कपालम्: skull
• कपालम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: कपाल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध (Sambandha/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ

• शिवेन: by Shiva
• शिवेन: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• सुमहात्मना: by the very great-souled (one)
• सुमहात्मना: कर्ता (Karta)
• Type: Adjective
• Root: सु- + महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण; समासः कर्मधारय (सु + महात्मा = very great-souled)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: indeed
• तु: सम्बन्ध (Sambandha/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• ये: those who
• ये: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having gone)

• पिण्डदानेन: by offering rice-balls (piṇḍa)
• पिण्डदानेन: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: पिण्डदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (पिण्डस्य दानम्)

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध (Sambandha/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

Speaker

Narada (narrating tirtha-mahatmya in Uttara-Bhaga style)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Shiva
• Pitrs

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links a specific tīrtha’s sanctity to Śiva’s act of releasing the skull and teaches that performing piṇḍa-dāna there is especially efficacious for honoring and benefiting one’s ancestors (Pitṛs).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as reverent action: traveling to a sacred place connected with a divine līlā (Śiva’s act) and serving dharma through ancestor rites, which is treated as a devotional, merit-producing practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual application (Kalpa/Śrauta-Smārta practice): the verse emphasizes piṇḍa-dāna as a concrete śrāddha-related rite to be performed at a tīrtha for Pitṛ-satisfaction.