Shloka 76

The Procedure for Offering Piṇḍa (Funerary Rice-balls) — Gayā-māhātmya

Devanagari script

स्नातः कनकवद्भाति नरो याति पवित्रताम् । अतः कनखलं लोके ख्यातं तीर्थमनुत्तमम् ॥ ७६ ॥

Transliteration

snātaḥ kanakavadbhāti naro yāti pavitratām | ataḥ kanakhalaṃ loke khyātaṃ tīrthamanuttamam || 76 ||

Translation

Tắm gội tại đó, con người rực sáng như vàng và đạt đến sự thanh tịnh. Vì thế Kanakhala được thế gian tôn xưng là thánh độ (tīrtha) vô song.

Word by Word

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग: ‘having bathed/bathed’

• कनकवत्: like gold
• कनकवत्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कनकवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (indeclinable of comparison): ‘like gold’

• भाति: shines
• भाति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• याति: attains/goes to
• याति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• पवित्रताम्: purity
• पवित्रताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पवित्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय (causal/conclusive adverb): ‘therefore/for this reason’

• कनखलम्: Kanakhala
• कनखलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कनखल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• ख्यातम्: is renowned
• ख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘renowned’

• तीर्थम्: as a tīrtha
• तीर्थम्: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Kanakhala
• Tirtha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It declares that bathing at Kanakhala grants inner and outer purification, making the pilgrim “shine like gold,” and affirms Kanakhala’s status as an incomparable tīrtha.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not naming a deity here, it supports bhakti-oriented pilgrimage practice: approaching a tīrtha with faith and bathing as an act of reverence that purifies the devotee and prepares the mind for devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice (kalpa-oriented conduct) is implied: tīrtha-snana as a purificatory act (śauca) within dharma, emphasizing correct observance of sacred bathing during pilgrimage.