Shloka 64

The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

Devanagari script

विक्रीय दत्तं वैश्याभ्यां तच्चापि क्षयमागतम् । क्षेत्रधान्यादिकं यच्च सभांडं सपरिच्छदम् ॥ ६४ ॥

Transliteration

vikrīya dattaṃ vaiśyābhyāṃ taccāpi kṣayamāgatam | kṣetradhānyādikaṃ yacca sabhāṃḍaṃ saparicchadam || 64 ||

Translation

Những gì đã bán và trao cho hai thương nhân, rồi về sau bị hao hụt hay hư hoại—dù là ruộng đất, lương thực và các thứ tương tự, cùng với đồ đựng và mọi vật dụng kèm theo—đều phải được xét theo quy tắc đang được nêu ở đây.

Word by Word

• विक्रीय: having sold
• विक्रीय: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि-क्रि (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having sold’

• दत्तम्: given/handed over
• दत्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’ (contextually predicate of vittaṃ etc.)

• वैश्याभ्याम्: by two merchants (vaiśyas)
• वैश्याभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3/तृतीया), द्विवचन; instrumental dual

• तत्: that (too)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• अपि: also/even
• अपि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• क्षयम्: destruction/decline
• क्षयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन; accusative singular

• आगतम्: had come to/was reduced to
• आगतम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘having come/attained’

• क्षेत्रधान्यादिकम्: fields, grain, etc.
• क्षेत्रधान्यादिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र-धान्य-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: आदि-तत्पुरुष (क्षेत्रं धान्यं च आदि च); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• यत्: whatever
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• सभाण्डम्: together with goods/utensils
• सभाण्डम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-भाण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/उपपद-समासः (भाण्डेन सह); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘with goods/utensils’

• सपरिच्छदम्: with belongings/equipment
• सपरिच्छदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-परिच्छद (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/उपपद-समासः (परिच्छदेन सह); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘with equipment/possessions’

Speaker

Narada (as legal-dharma narrator within the Uttara-Bhaga discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Vaiśya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It underscores dharma in worldly dealings: even material exchange must be governed by truthfulness, accountability, and fairness, because righteous conduct in artha (livelihood) supports inner purity and social order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it frames bhakti as inseparable from ethical living—devotion is strengthened when one avoids injustice in commerce and treats others’ property and losses according to dharmic rules.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

This is primarily vyavahāra-dharma (jurisprudence/ethics of transactions) rather than a Vedāṅga; it reflects applied dharma-śāstra reasoning about ownership, transfer, and liability when goods deteriorate after sale.