Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

भवेद्विधिवशाद्विद्या गृहं सौख्यं धनं कुलम् । विधिना प्रेर्यमाणस्तु जनः सर्वत्र गच्छति ॥ १४३ ॥

bhavedvidhivaśādvidyā gṛhaṃ saukhyaṃ dhanaṃ kulam | vidhinā preryamāṇastu janaḥ sarvatra gacchati || 143 ||

Nhờ quyền lực của định mệnh (vidhi), người ta đạt được học vấn, nhà cửa, an lạc, tài sản và dòng tộc. Quả thật, con người—bị chính định mệnh ấy thúc đẩy—đi đến khắp nơi đúng theo đó.

भवेत्may become / would be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
विधि-वशात्due to the power/control of fate
विधि-वशात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formसमासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुषः: विधेः वशः), तस्मात्-प्रत्ययान्त/पञ्चमी एकवचन (Ablative 5th, singular), पुल्लिङ्ग (masculine)
विद्याknowledge/learning
विद्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative 1st), एकवचन (singular)
गृहम्a house
गृहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (singular)
सौख्यम्happiness/comfort
सौख्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
धनम्wealth
धनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कुलम्family/lineage
कुलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
विधिनाby fate/ordinance
विधिना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (Instrumental 3rd), एकवचन
प्रेर्यमाणःbeing impelled/driven
प्रेर्यमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रेर्य (कृदन्त; √प्रेर्/प्रेरय् धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः (present passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जनः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
जनःa person
जनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) स्थानवाचक
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन

Narada (contextual attribution within Narada Purana’s didactic dialogue tradition)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

It frames common worldly attainments—education, home, happiness, wealth, and lineage—as outcomes governed by vidhi (destiny/ordained karmic order), encouraging detachment and a turn toward higher dharma and liberation rather than pride in acquisition.

By emphasizing that worldly results arise under destiny’s impulse, the verse indirectly supports bhakti as a steadier refuge: devotion is practiced regardless of fluctuating fortunes, with surrender (śaraṇāgati) replacing anxiety over outcomes.

The verse aligns most closely with a Vedāṅga-style karmic causality lens often discussed alongside Jyotiṣa (Vedic astrology): life circumstances are seen as patterned results of prior actions, prompting ethical conduct and remedial dharmic practice rather than mere speculation.