Shloka 27

Adhyaya 84 — The Gods’ Hymn after the Slaying of Mahishasura and the Goddess’ Boon

Sanskrit

खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके ।

करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥

Transliteration

khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te 'mbike / karapallavasaṅgīni tairasmān rakṣa sarvataḥ

Translation

Ôi Ambikā, mọi vũ khí Mẫu Thần có—như kiếm, đinh ba, chùy và các thứ khác—những vũ khí gắn liền với những ngón tay mềm như chồi non của Mẫu, xin dùng chúng bảo hộ chúng con khắp bốn phương.

Word by Word

• खड्गशूलगदादीनि: swords, spears, maces, and the like
• खड्गशूलगदादीनि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: खड्ग-शूल-गदा-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Pl); इतरेतर-द्वन्द्वः (खड्ग + शूल + गदा) + आदि-प्रत्ययार्थ (etc.)

• यानि: which
• यानि: सम्बन्ध/अन्वय (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Pl)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• अस्त्राणि: weapons
• अस्त्राणि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Pl)

• ते: those
• ते: सम्बन्ध/अन्वय (Correlative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Pl); अन्वयार्थे (correlative)

• अम्बिके: O Ambikā
• अम्बिके: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: अम्बिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (Feminine, Voc, Sg)

• करपल्लवसङ्गीनि: held in (your) lotus-like hands
• करपल्लवसङ्गीनि: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: कर-पल्लव-सङ्गिन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Pl); षष्ठी-तत्पुरुषः (करपल्लवेन सङ्गीनि = held/attached to the hand-lotus)

• तैः: by those (weapons)
• तैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Neuter, Instr, Pl)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, बहुवचन (Acc, Pl)

• रक्ष: protect
• रक्ष: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन (Imperative, 2nd, Sg); परस्मैपदम्

• सर्वतः: on all sides
• सर्वतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; दिशावाचक/पर्याय (adverb: from all sides)

Speakers

• Devas

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Devi (Ambika/Chandika/Durga)

Shakti Aspects

• Ambikā; protective martial Śakti

Key Themes

• Protective invocation
• Divine iconography
• Devotional poetics

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse sacralizes power: the same hands that are ‘tender’ also wield weapons—suggesting that true compassion may require the strength to prevent harm.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Devotional hymnody within carita; it supports the Purāṇic pedagogical goal of cultivating śaraṇāgati (taking refuge).

What is the esoteric significance?

Weapons correspond to capacities of consciousness (cutting, piercing, crushing obstacles). The ‘tender hand’ metaphor indicates these powers are guided by maternal care, not cruelty.