Shloka 7
Adhyaya 72 — The Reconciliation Rite, Sarasvati Sacrifice, and the Birth of Uttama Manu (Auttama Manvantara Prelude)
राजोवाच आनीताऽपि हि सा विप्र ! प्रतिकूला सदैव मे ।
दुःखाय न सुखायालं तस्या मैत्री न वै मयि ।
तथा त्वं कुरु यत्नं मे यथा सा वशगामिनी ॥
rājovāca ānītāpi hi sā vipra! pratikūlā sadaiva me | duḥkhāya na sukhāyālaṃ tasyā maitrī na vai mayi | tathā tvaṃ kuru yatnaṃ me yathā sā vaśagāminī ||
Nhà vua nói: “Dẫu nàng đã được đưa trở lại, hỡi bà-la-môn, nàng vẫn luôn thù nghịch với ta. Nàng chỉ đủ làm nguồn sầu khổ, không phải hạnh phúc; nàng không có tình ân ái đối với ta. Vì thế, xin ngài hãy nỗ lực vì ta, để nàng trở nên thuận theo ý muốn của ta.”
FAQs
The king’s request reveals a tension: seeking harmony is legitimate, but seeking domination (‘vaśa’) risks slipping into adharma. The implied lesson is that dharmic counsel should transform attitudes and restore mutual respect, not merely coerce compliance.
Anucarita: a moral case-study embedded in Manvantara narrative, setting up subsequent instruction or consequence.
Hostility and lack of maitrī can symbolize disharmony between will (rājā/ego-function) and inner virtue (patnī/śīla). The ‘right effort’ is inner rectification so that harmony arises naturally, rather than forced control.