Previous Verse
Next Verse

Markandeya Purana — Adhyaya 53, Shloka 14

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

कन्ये द्वे दश पुत्रांश्च सम्राट्कुक्षी च ते उभे ।

तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश ॥

kanye dve daśa putrāṃś ca samrāṭkukṣī ca te ubhe |

tayor vai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa ||

Có hai người con gái—Samrāṭ và Kukṣi—và cũng có mười người con trai. Các anh em của họ là mười vị anh hùng, uy nghi ngang hàng các Prajāpati.

kanyetwo daughters
kanye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative/Dual (प्रथमा-द्विवचन)
dvetwo
dve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक/संख्या)
FormFeminine/Neuter, Nominative/Accusative Dual (प्रथमा/द्वितीया-द्विवचन); numeral qualifying kanye
daśaten
daśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśan (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNumeral (संख्यावाचक), used adjectivally
putrānsons
putrān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd—द्वितीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
samrāṭ-kukṣīSamrāṭ and Kukṣi
samrāṭ-kukṣī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsamrāṭ (प्रातिपदिक) + kukṣi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative Dual (प्रथमा-द्विवचन); द्वन्द्व: two names 'Samrāṭ' and 'Kukṣi' (as daughters)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
tethose (two)
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormFeminine, Nominative Dual (प्रथमा-द्विवचन); pronoun referring to the two
ubheboth
ubhe:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative Dual (प्रथमा-द्विवचन); agreeing with te/kanye
tayoḥof those two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormGenitive (6th—षष्ठी), Dual (द्विवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
bhrātaraḥbrothers
bhrātaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st—प्रथमा), Plural (बहुवचन)
śūrāḥvaliant
śūrāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśūra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st—प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifying bhrātaraḥ
prajāpati-samāḥequal to Prajāpati
prajāpati-samāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprajāpati (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st—प्रथमा), Plural (बहुवचन); 'equal to Prajāpati'
daśaten
daśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśan (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNumeral (संख्यावाचक), used predicatively with bhrātaraḥ
Narrative section (genealogical listing)
GenealogyPrajapatisRoyal progeny

FAQs

The text frames exemplary progeny as a measure of dharmic success: valor and generative capacity (Prajāpati-like) are ideals of rulership and household continuity.

Vaṃśa/Vaṃśānucarita: enumeration of descendants and their status.

Calling them ‘Prajāpati-like’ suggests archetypal roles: each descendant embodies a facet of ordering/creating within the cosmic-social fabric.