Shloka 73
Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
एतत्समस्तं जानीयात् क्षेत्रक्षेत्रज्ञलक्षणम् ।
इत्येष प्राकृतः सर्गः क्षेत्रज्ञाधिष्ठितस्तु सः ।
अबुद्धिपूर्वः प्रथमः प्रादुर्भूतस्तडिद्यथा ॥
etatsamastaṃ jānīyāt kṣetrakṣetrajñalakṣaṇam | ityeṣa prākṛtaḥ sargaḥ kṣetrajñādhiṣṭhitas tu saḥ | abuddhipūrvaḥ prathamaḥ prādurbhūtas taḍid yathā
Tất cả điều này phải được hiểu là dấu hiệu phân định “kṣetra” và “kṣetrajña”. Vì thế, đây là sự sáng tạo vật chất (prākṛta), do kṣetrajña chủ trì; nó là thứ nhất, sinh khởi trước trí tuệ (tư lự)—bỗng hiện như tia chớp.
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Creation is not merely mechanical: it is ‘presided over’ by a knowing principle; therefore, knowledge (jñāna) is central to understanding reality and one’s place within it.
Directly Sarga (primary creation), concluding the prākṛta-sarga description and its supervision by kṣetrajña.
‘Like lightning’ suggests instantaneous manifestation from the causal level—analogous to sudden insight where the witness-principle is recognized prior to thought (abuddhipūrva).