Shloka 1
Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे जडोपाख्यानं नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः ।
जैमिनिरुवाच सम्यगेतनमाख्यातं भवद्भिर्द्विजसत्तमाः ।
प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्म वैदिकम् ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe pitāputra-saṃvāde jaḍopākhyānaṃ nāma catuścatvāriṃśo 'dhyāyaḥ /
jaiminir uvāca samyag etan mamākhyātaṃ bhavadbhir dvija-sattamāḥ /
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca dvi-vidhaṃ karma vaidikam
Như vậy, trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, trong cuộc đối thoại giữa cha và con, chương thứ bốn mươi bốn mang tên “Sự kiện Jaḍa” kết thúc. Jaimini nói: “Bạch bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ngài đã giải thích cho tôi một cách đúng đắn. Hành nghiệp theo Veda có hai loại: con đường nhập thế (pravṛtti) và con đường xuất ly (nivṛtti).”
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "jijnasa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The Purāṇa harmonizes two legitimate Vedic orientations: pravṛtti (duty, society, ritual, ethical action) and nivṛtti (renunciation, inner freedom). The earlier story illustrates nivṛtti without denigrating dharma; here Jaimini explicitly recognizes the twofold framework.
This is classificatory dharma teaching rather than cosmology/genealogy. It functions as a hermeneutic key for reading Vedic prescriptions—some aim at ordered worldly life (pravṛtti), others at liberation (nivṛtti).
Pravṛtti and nivṛtti can be read as outward and inward yajña: the former offers actions into social order; the latter offers the sense of doership into Brahman. Both are ‘vaidika’ when aligned with truth and discipline.