Home›Markandeya Purana›Adhy. 25›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

Adhyaya 25 — Madālāsā’s Return, Royal Succession, and the First Teaching to Vikrānta

Sanskrit

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसाप्राप्तिर्नाम चतुर्विंशोऽध्यायः पञ्चविंशोऽध्यायः ।

जड उवाच आगम्य स्वपुरं सोऽथ पित्रोः सर्वमशेषतः ।

कथयामास तन्वङ्गी यथा प्राप्ता पुनर्मृता ॥

Transliteration

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasāprāptir nāma caturviśo ’dhyāyaḥ pañcaviṃśo ’dhyāyaḥ |

jaḍa uvāca āgamya svapuraṃ so ’tha pitroḥ sarvam aśeṣataḥ |

kathayāmāsa tanvaṅgī yathā prāptā punar mṛtā ||

Translation

(Kết/Chuyển đoạn:) Trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, chương mang tên “Sự đạt được Madālasā” kết thúc chương hai mươi bốn; nay chương hai mươi lăm bắt đầu. Jaḍa nói: Khi về đến thành của mình, chàng thuật lại đầy đủ cho cha mẹ mọi việc—rằng người phụ nữ thân hình mảnh mai ấy đã được tìm lại ra sao, tuy đã chết rồi lại trở về.

Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीमार्कण्डेयपुराणेin the Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa
श्रीमार्कण्डेयपुराणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootश्री-मर्कण्डेय-पुराण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः: श्री + मार्कण्डेयपुराण (उपपद/षष्ठी-तत्पुरुष)
मदालसाप्राप्तिःthe obtaining of Madālasā
मदालसाप्राप्तिः:
कर्ता/विषय (Topic/Heading)
TypeNoun
Rootमदालसा-प्राप्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: मदालसायाḥ प्राप्तिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Appositional marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशक (particle indicating 'called/named')
चतुर्विंशःtwenty-fourth
चतुर्विंशः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्विंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (ordinal adjective)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पञ्चविंशःtwenty-fifth
पञ्चविंशः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्चविंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जडःJaḍa
जडः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootजड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आगम्यhaving come
आगम्य:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/Preceding action)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
स्वपुरम्to his own city
स्वपुरम्:
कर्म (Karma/Object/Goal)
TypeNoun
Rootस्व-पुर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रमसूचक (sequence particle)
पित्रोःof (his) two parents
पित्रोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Possessor)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन (Dual)
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'everything' as object
अशेषतःcompletely/without remainder
अशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
कथयामासtold
कथयामास:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तन्वङ्गीthe slender-limbed woman (Madālasā)
तन्वङ्गी:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतनु-अङ्गी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: तन्वङ्गा यस्याः सा (she whose limbs are slender)
यथाas/how
यथा:
सम्बन्ध (Correlative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानवाचक (manner/comparative particle)
प्राप्ताwas obtained/attained
प्राप्ता:
विधेय (Predicate/State)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'having been obtained/arrived'
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (repetition adverb)
मृताdead
मृता:
विधेय (Predicate/State)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'dead' (state)
Speakers
Jaḍa narrating; the king reports to his parents
Verse Rasa

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes
Madālasā narrativeRestoration after death (revival/return)Family/social reintegration

FAQs

Purāṇic stories often end by reintegrating extraordinary events into family and social order—truth is confirmed through transparent reporting and communal acknowledgment.

Narrative (vaṃśānucarita/ākhyāna-adjacent) rather than direct sarga/pratisarga/manvantara; it belongs to the Purāṇa’s instructive storytelling layer.

‘Recovery of Madālasā’ can be read as the retrieval of awakened insight (symbolized as the feminine principle) after it seemed ‘lost’ to death-like ignorance.

←Previous Verse
Next Verse→