Shloka 50
Adhyaya 20 — Ritadhvaja’s Companionship with the Naga Princes and the Origin of the Horse Kuvalaya
पातालाम्बरतॊयेषु न चास्य विहता गतिः ।
समस्तदिक्षु व्रजतो न भङ्गः पर्वतेष्वपि ॥
pātālāmbaratoyeṣu na cāsya vihatā gatiḥ | samastadikṣu vrajato na bhaṅgaḥ parvateṣv api ||
Ở cõi hạ giới, trên bầu trời và trong nước, sự chuyển động của nó không bị ngăn trở; khi đi khắp mọi phương, ngay cả núi non cũng không thể cản trở.
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Dharma’s protection is envisioned as boundary-crossing: the righteous agent must not be limited by terrain, distance, or conventional barriers when confronting adharma.
Uses cosmographic vocabulary (realms like pātāla), but here in service of narrative, not systematic cosmology (sarga/pratisarga).
The three domains—nether, sky, waters—can symbolize subconscious, intellect, and emotions; the ‘horse’ as disciplined vitality/prāṇa moves freely when integrated, unhindered by ‘mountains’ (fixed mental blocks).