Next Verse

Shloka 1

Adhyaya 17The Birth of Atri’s Three Sons: Soma, Dattatreya, and Durvasa

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे अनसूयावरप्राप्तिर्नाम षोडशोऽध्यायः ।

सप्तदशोऽध्यायः ।

पुत्र उवाच ततो काले बहुतिथे द्वितीयो ब्रह्मणः सुतः ।

स्वभार्यां भगवानत्रिरनसूयामपश्यत ॥

iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe pitā-putra-saṃvāde anasūyā-vara-prāptir nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ | saptadaśo 'dhyāyaḥ | putra uvāca tato kāle bahu-tithe dvitīyo brahmaṇaḥ sutaḥ | sva-bhāryāṃ bhagavān atrir anasūyām apaśyata ||

Như vậy, trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, trong cuộc đối thoại giữa cha và con, chương mười sáu mang tên “Anasūyā được ban ân huệ” kết thúc. Chương Mười Bảy. Người con nói: Sau một thời gian trôi qua, bậc đáng tôn kính Atri—người con thứ hai của Brahmā—đã nhìn thấy vợ mình là Anasūyā.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Text marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative/closing particle)
श्रीमार्कण्डेयपुराणेin the Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa
श्रीमार्कण्डेयपुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेयपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; कर्मधारय: श्रीमत् मार्कण्डेयपुराणम्
पितापुत्रसंवादेin the dialogue of father and son
पितापुत्रसंवादे:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootपिता + पुत्र + संवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष: पितृ-पुत्रयोः संवादः (dialogue of father and son)
अनसूयावरप्राप्तिःAnasūyā’s obtaining of a boon
अनसूयावरप्राप्तिः:
Karta (कर्ता/Title noun)
TypeNoun
Rootअनसूया + वर + प्राप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अनसूयायाः वरप्राप्तिः (Anasūyā’s obtaining of a boon)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/Naming)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामार्थक-अव्यय (particle meaning ‘named/called’)
षोडशःsixteenth
षोडशः:
Karta (कर्ता/Qualifier)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सप्तदशःseventeenth
सप्तदशः:
Karta (कर्ता/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्तदश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुत्रःthe son
पुत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअपादान/क्रमार्थक-अव्यय (then/from that time)
कालेat a time
काले:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
बहुतिथेafter many days / at a time of many days
बहुतिथे:
Adhikarana (अधिकरण/Time qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु + तिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय: बह्वी तिथिः यस्मिन् काले (at a time of many days)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Karta (कर्ता/Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वभार्याम्his own wife
स्वभार्याम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्व + भार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: स्वा भार्या (one’s own wife)
भगवान्venerable, blessed
भगवान्:
Karta (कर्ता/Qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of अत्रिः
अत्रिःAtri
अत्रिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनसूयाम्Anasūyā
अनसूयाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअनसूया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to स्वभार्याम्
अपश्यतsaw
अपश्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Putra (narrator); also colophon formula

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Brahmā
Textual colophonNarrative transitionSage lineage (Atri)Householder-ashrama setting

FAQs

The transition re-centers the narrative on the dharmic household of Atri and Anasūyā, signaling that spiritual power and divine interaction arise within lived life, not only in renunciation.

This is chiefly a grantha-saṃdhi (textual seam) plus vaṃśa-related framing (Atri as Brahmā’s son), but not a formal vaṃśa catalog here.

Colophons function like ritual closures: they ‘seal’ the merit of the episode. The reappearance of Atri indicates the return of consciousness from divine vision to embodied relational life, where the boon will manifest.