Shloka 37

Adhyaya 10 — Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey

Sanskrit

सततं योगयुक्तस्य सतताभ्याससङ्गमात् ।

सत्संयोगात् स्वस्वभावाद्विचारविधिशोधनात् ॥

Transliteration

satataṃ yoga-yuktasya satatābhyāsa-saṅgamāt | sat-saṃyogāt sva-svabhāvād vicāra-vidhi-śodhanāt ||

Translation

Đối với người luôn chuyên chú vào yoga—nhờ thường xuyên gắn bó với sự tu tập, nhờ tiếp xúc với bậc thiện, nhờ khuynh hướng (đã thanh tịnh) của chính mình, và nhờ sự gột rửa do phương pháp quán sát–tra vấn đem lại—

Word by Word

• सततम्: constantly
• सततम्: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सतत (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत-प्रयोग (adverbial use of adjective); ‘always/constantly’

• योगयुक्तस्य: of one engaged in yoga
• योगयुक्तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: योग (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
• Form: तत्पुरुषसमास: योगेन युक्तः; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive, 6th), एकवचन

• सतताभ्याससङ्गमात्: from the association of constant practice
• सतताभ्याससङ्गमात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: सतत (प्रातिपदिक) + अभ्यास (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (multi-member): सततस्य अभ्यासस्य सङ्गमः; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative, 5th), एकवचन

• सत्संयोगात्: from contact with the good (saints)
• सत्संयोगात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + संयोग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास: सतां संयोगः; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative, 5th), एकवचन

• स्वस्वभावात्: from one’s own nature
• स्वस्वभावात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + स्वभाव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास: स्वस्य स्वभावः; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative, 5th), एकवचन

• विचारविधिशोधनात्: from the purification of the method of inquiry
• विचारविधिशोधनात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: विचार (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक) + शोधन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास: विचारस्य विधेः शोधनम् (or विचारविधेः शोधनम्); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), पञ्चमी (Ablative, 5th), एकवचन

Speakers

• Son (bird) continuing his explanation

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Yoga practice
• Satsaṅga
• Purification of mind
• Methodical inquiry

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Spiritual stability is not accidental: it depends on sustained practice (abhyāsa), uplifting companionship (sat-saṅga), an inner disposition aligned with truth, and disciplined inquiry that purifies confusion.

How does this fit the Pancalakṣaṇa (5 characteristics)?

Dharma/mokṣa instruction (upadeśa) within the narrative frame; outside strict Pancalakṣaṇa taxonomy but central to Purāṇic pedagogical purpose.

What is the esoteric significance?

The verse outlines an inner ‘alchemy’: saṅga (association) shapes citta; vicāra-vidhi functions as a refining fire that separates the real from the unreal in experience.