Shloka 12
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
ततः प्राध्मापयच्छड्खं भेरीशतनिनादिनम् | प्रचुक्षुभे बल॑ सर्वमुद््भूत इव सागर:,तदनन्तर द्रोणने सौ नगाड़ोंके बराबर आवाज करनेवाले अपने शंखको बजाया। उसे सुनकर सारी सेनामें हलचल मच गयी, मानो समुद्रमें ज्वार आ गया हो
tataḥ prādhmāpayac chaṅkhaṃ bherīśataninādinam | pracukṣubhe balaṃ sarvam udbhūta iva sāgaraḥ ||
Rồi Droṇa thổi tù và, tiếng rền như sấm của trăm chiếc trống đồng. Nghe tiếng ấy, toàn quân náo động, như biển cả bỗng dâng lên một cơn triều lớn.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the power of a single decisive signal to move a collective body—awakening courage, fear, and readiness. Ethically, it points to how leaders and symbols can shape the moral and emotional climate before action, for good or ill.
A warrior blows a conch that sounds as loud as a hundred war-drums. The sound spreads through the ranks, and the entire army becomes restless and stirred, compared to the ocean swelling in a sudden surge.