Adhyaya 54

Verse 1

इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरयोग्रहके समय यौओके लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला तिरपनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५३ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १३ शलोक मिलाकर कुल २६३ श्लोक हैं।) #-+- “5 (9) &:..... +--:..& चतुष्पठ्चाशत्तमोडध्याय: अर्जुनका कर्णपर आक्रमण

Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi ba của phần Goharaṇa thuộc Virāṭa Parva trong Śrī Mahābhārata, nói về việc đàn bò quay trở lại vào lúc Uttara-gograha. (Theo bản bổ sung truyền thống miền Nam, thêm 13 śloka, tổng cộng 263 śloka.) Vaiśampāyana nói: Sau khi nhanh chóng đẩy lùi quân địch và thu hồi đàn bò, bậc nhất trong các cung thủ liền hướng thẳng về phía Duryodhana, quyết tâm lại bước vào chiến trận. Câu kệ nêu bật dũng khí có kỷ luật: chiến thắng không phải giấy phép cho tàn bạo, mà là bổn phận đáp trả sự xâm lăng, rồi sẵn sàng đối diện kẻ chủ mưu.

Verse 2

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! धनुषधारियोंमें श्रेष्ठ अर्जुनने शत्रुसेनाको बड़े वेगसे दबाकर उन गौओंको जीत लिया और वे युद्धकी इच्छासे फिर दुर्योधनकी ओर चले ।।

Vaiśampāyana nói: Tâu vua Janamejaya! Arjuna, bậc nhất trong các cung thủ, đã dùng tốc lực lớn áp đảo quân địch và giành lại đàn bò; rồi với ý muốn giao chiến, chàng lại tiến về phía Duryodhana. Khi đàn bò đã bị thúc chạy rất nhanh về kinh đô của xứ Matsya, và khi họ hiểu rằng Arjuna đội mũ miện đã hoàn thành việc mình và đang tiến tới đối mặt Duryodhana, thì các dũng sĩ Kuru hàng đầu liền bất ngờ lao tới nơi ấy—háo hức chiến đấu và quyết gặp chàng trực diện.

Verse 3

तेषामनीकानि बहूनि गाढं व्यूढानि दृष्टवा बहुलध्वजानि । मत्स्यस्य पुत्र द्विषतां निहन्ता वैराटिमामन्त्रय ततो5भ्युवाच

Vaiśampāyana nói: Thấy nhiều đội hình của quân địch—bày dày đặc theo thế trận, cờ xí giăng đầy—Arjuna, kẻ diệt thù, liền gọi con trai vua Matsya (Uttara) và cất lời. Từ đó mở ra lời khuyên về lòng can đảm và cách hành xử đúng theo dharma giữa lúc chiến trận kề cận.

Verse 4

एतेन तूर्ण प्रतिपादयेमान्‌ श्वेतान्‌ हयान्‌ काज्चनरश्मियोक्त्रान्‌ जवेन सर्वेण कुरु प्रयत्न- मासादये<हं कुरुसिंहवृन्दम्‌

Vaiśampāyana nói: “Hãy thúc những con ngựa trắng này đi thật mau theo lối này—đã thắng bằng dây cương vàng—và dốc trọn tốc lực, để ta kịp đến doanh trận của những ‘sư tử’ Kuru. Hãy nhìn: như voi khao khát giáp chiến với voi, tên con của kẻ đánh xe độc ác ấy—Karna—cũng muốn giao chiến với ta. Trước hết hãy đưa ta đến thẳng hắn. Dựa bóng Duryodhana, hắn đã phồng lên vì kiêu mạn.”

Verse 5

गजो गजेनेव मया दुरात्मा योद्धुं समाकाड्क्षति सूतपुत्र: । तमेव मां प्रापय राजपुत्र दुर्योधनापाश्रयजातदर्पम्‌

Vaiśampāyana nói: “Như voi tìm voi để giáp chiến, tên con của kẻ đánh xe độc ác ấy cũng khao khát đánh nhau với ta. Hỡi vương tử, hãy đưa ta thẳng đến hắn—Karna, kẻ phồng lên vì kiêu mạn do được Duryodhana nâng đỡ.”

Verse 6

स तैहयैर्वातजवैर्बृहदूभि: पुत्रो विराटस्य सुवर्णकक्षै: व्यध्वंसयत्‌ तद्‌ रथिनामनीकं ततो5वहत्‌ पाण्डवमाजिमध्ये

Vaiśampāyana nói: Với những con ngựa lớn—nhanh như gió—con trai Virāṭa (Uttara), có tấm yên-harness với hai vạt sau ánh vàng, đã thúc xe lao tới, khiến ngựa giẫm nát và phá tan đội hình các chiến xa của quân Kaurava; rồi chàng đưa người Pāṇḍava (Arjuna) vào tận giữa chiến trường.

Verse 7

त॑ चित्रसेनो विशिखेर्विपाठै: संग्रामजिच्छत्रुसहो जयश्न । प्रत्युद्ययुर्भारतमापतलन्तं महारथा: कर्णमभीप्समाना:

Vaiśampāyana nói: Ngay lúc ấy, Citrāsena, Saṅgrāmajit, Śatrusaha, Jaya và các đại chiến xa khác, vừa trút mưa tên sắc nhọn lên Arjuna vừa tiến lên chặn trước người con Bharata đang xông tới. Mục đích của họ là che chở cho Karna.

Verse 8

ततः स तेषां पुरुषप्रवीर: शरासनार्चि: शरवेगताप: । व्रातं रथानामदहत्‌ समन्यु- वन यथाग्नि: कुरुपुज्ननाम्‌

Vaiśampāyana nói: Khi ấy, bậc anh hùng bậc nhất trong loài người—Arjuna—bừng cháy vì phẫn nộ; cây cung của chàng như lưỡi lửa, còn tốc lực của mũi tên như hơi nóng thiêu đốt. Như lửa nuốt rừng, chàng thiêu rụi đoàn chiến xa tụ lại của các dũng sĩ Kuru, biến chúng thành đống hoang tàn.

Verse 9

तस्मिंस्तु युद्धे तुमुले प्रवृत्ते पार्थ विकर्णोडतिरथं रथेन । विपाठवर्षेण कुरुप्रवीरो भीमेन भीमानुजमाससाद

Khi trận chiến ầm ầm dữ dội vừa bùng nổ, Vikarna—dũng tướng bậc nhất của dòng Kuru—lên xe chiến, trút xuống một cơn mưa tên vipāṭha hung mãnh, rồi xông thẳng vào Arjuna, em của Bhīma, bậc đại xa chiến (atiratha).

Verse 10

ततो विकर्णस्य धरनुर्विकृष्य जाम्बूनदाग्रयोपचितं दृढज्यम्‌ | अपातयत्‌ तं ध्वजमस्य मथ्य च्छिन्नध्वज: सो5प्यपयाज्जवेन

Rồi Arjuna kéo cung, nhắm vào cây cung của Vikarna—được nạm vàng Jāmbūnada thượng hạng và căng bằng dây cung rắn chắc—mà chém đứt nó. Chàng cũng đập vỡ và hạ xuống lá cờ của Vikarna. Bị chặt mất chiến kỳ, Vikarna liền rút lui khỏi chiến địa một cách mau lẹ.

Verse 11

तं शात्रवाणां गणबाधितारं कर्माणि कुर्वन्तममानुषाणि । शतन्रुंतपः पार्थममृष्यमाण: समार्दयच्छरवर्षेण पार्थम्‌

Vaiśampāyana nói: Thấy Pārtha (Arjuna)—kẻ nghiền nát đội ngũ địch—đang làm những việc tưởng như vượt khỏi sức người, chiến binh Śatruṃtapa không sao chịu nổi. Không thể kham được uy lực của Arjuna, hắn dồn ép chàng, hành hạ Pārtha bằng một cơn mưa tên dày đặc.

Verse 12

स तेन राज्ञातिरथेन विद्धो विगाहमानो ध्वजिनीं कुरूणाम्‌ | शत्रुंतपं पञ्यभिराशु विद्धा ततो<स्य सूतं दशभिर्जघान

Vaiśampāyana nói: Khi Arjuna lướt qua giữa quân Kuru, chàng bị vị vua—một atiratha—bắn trúng. Dẫu bị thương, chàng lập tức xuyên Śatruntapa bằng năm mũi tên; rồi chàng hạ gục người đánh xe của hắn bằng mười mũi tên, tiễn kẻ ấy về cõi Yama.

Verse 13

ततः स विद्धों भरतर्षभेण बाणेन गात्रावरणातिगेन । गतासुराजौ निपपात भूमौ नगो नगाग्रादिव वातरुग्ण:

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ vị vua ấy bị “mãnh ngưu của dòng Bharata” (Arjuna) bắn trúng bằng một mũi tên xuyên qua áo giáp mà cắm sâu vào thân thể. Sinh khí lìa khỏi ông, và ông ngã xuống đất. Như cây trên núi bị bão quật gãy rồi đổ nhào từ đỉnh cao, ông cũng lăn khỏi chiến xa mà rơi xuống chiến trường.

Verse 14

नरर्षभास्तेन नरर्षभेण वीरा रणे वीरतरेण भग्ना: । चकम्पिरे वातवशेन काले प्रकम्पितानीव महावनानि

Vaiśampāyana nói: Bị những mũi tên của Dhanañjaya—bậc “ngưu vương giữa loài người”, dũng sĩ anh hùng nhất nơi chiến địa—nhiều chiến tướng kiệt xuất trong đạo quân Kaurava, tuy chưa chết, vẫn bị đánh tan khí thế và bắt đầu run rẩy. Họ rung chuyển như những cánh rừng lớn, khi đến mùa, gió dữ lùa qua làm cây cối nghiêng ngả, rền rĩ.

Verse 15

हतास्तु पार्थेन नरप्रवीरा गतासवोर्व्या सुषुपु: सुवेषा: | वसुप्रदा वासवतुल्यवीर्या: पराजिता वासवजेन संख्ये

Vaiśampāyana nói: Bị Pārtha (Arjuna) đánh ngã, nhiều bậc anh hùng hàng đầu—trang phục lộng lẫy—nằm trên mặt đất như đang ngủ, nhưng sinh khí đã lìa. Những chiến sĩ nổi danh là kẻ ban phát của cải, sức mạnh sánh với Vāsava (Indra), rốt cuộc cũng bị con của Vāsava là Arjuna khuất phục trong trận ấy.

Verse 16

सुवर्णकार्ष्णायसवर्मनद्धा नागा यथा हैमवता: प्रवृद्धा: तथा स शत्रून्‌ समरे विनिध्नन्‌ गाण्डीवधन्वा पुरुषप्रवीर:

Vaiśampāyana nói: Mặc áo giáp kết bằng vàng và sắt đen, như những đại xà Naga lớn mạnh nơi dãy Hi Mã Lạp Sơn, Arjuna—bậc trượng phu kiệt xuất, người mang cung Gāṇḍīva—đã quật ngã quân thù giữa vòng chiến trận.

Verse 17

प्रकीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विशातयित्वा पवनोअथ्बुदांश्ष

Vaiśampāyana nói: “Như gió mùa xuân tung rải và xé nát những chiếc lá rụng, thì ở đây cũng vậy: mọi sự bị một sức mạnh lớn cuốn đi và làm tan vỡ.”

Verse 18

शोणाश्ववाहस्य हयान्‌ निहत्य वैकर्तनभ्रातुरदीनसत्त्व: । एकेन संग्रामजित: शरेण शिरो जहाराथ किरीटमाली

Vaiśampāyana nói: Không một chút nản lòng, chiến sĩ đội mũ miện, đeo vòng hoa, đã hạ sát những con ngựa của Saṅgrāmajit—em của Karṇa—kẻ tiến đến trước mặt trên cỗ xe do ngựa đỏ kéo; rồi chỉ bằng một mũi tên, chàng chém lìa đầu Saṅgrāmajit khỏi thân mình.

Verse 19

तस्मिन्‌ हते भ्रातरि सूतपुत्रो वैकर्तनो वीर्यमथाददान: । प्रगृह् दन्ताविव नागराजो महर्षभं व्यात्र इवा भ्यधावत्‌

Vaiśaṃpāyana nói: Khi người anh em của mình đã bị giết, Karṇa—con của người đánh xe, Vaikartana—bừng bừng phẫn nộ, lại khát khao phô bày dũng lực, liền xông thẳng vào Arjuna và Uttara. Chàng lao tới như voi chúa ngẩng ngà muốn húc vào đỉnh núi, hoặc như hổ dữ vồ lấy con bò mộng lực lưỡng—một hình ảnh của đà chiến trận hung bạo, nơi tang thương và trung nghĩa hóa thành quyết tâm bạo liệt.

Verse 20

स पाण्डवं द्वादशभि: पृषत्कै- वैंकर्तन: शीघ्रमथो जघान । विव्याध गात्रेषु हयांश्व सर्वान्‌ विराटपुत्रं च करे निजघ्ने

Vaiśaṃpāyana nói: Vaikartana (Karna), với quyết tâm chiến trận mau lẹ, bắn Arjuna—người con của Pāṇḍu—trúng mười hai mũi tên. Rồi chàng xuyên thủng tứ chi của toàn bộ đàn ngựa, và còn giáng một đòn nặng vào bàn tay của Uttara, con trai vua Virāṭa. Cảnh ấy làm nổi bật luật lệ khắc nghiệt của tài nghệ nơi chiến địa—nơi tốc độ và bản lĩnh định đoạt, trong khi cuộc chiến lớn hơn thử thách sự tiết chế, bổn phận và việc che chở đồng minh.

Verse 21

तमापतन्तं सहसा किरीटी वैकर्तनं वै तरसाभिपत्य । प्रगृह्य वेग न्‍्यपतज्जवेन नागं गरुत्मानिव चित्रपक्ष:

Vaiśaṃpāyana nói: Thấy Karṇa—con của Sūrya—bất ngờ lao tới, Arjuna đội mũ miện liền bật lên, tiến thẳng với sức mạnh. Nắm lấy đà xung kích, chàng giáng xuống mau lẹ—như Garuḍa cánh sắc sà xuống bắt rắn. Cảnh ấy nêu rõ bổn phận của chiến sĩ: phải đón đỡ đòn đánh đang tới mà không do dự, lấy bản lĩnh được tiết chế mà đối lại, chứ không phải bằng sợ hãi.

Verse 22

तावुत्तमौ सर्वधनुर्धराणां महाबलौ सर्वसपत्नसाहौ । कर्णस्य पार्थस्य निशम्य युद्ध दिदृक्षमाणा: कुरवो5भितस्थु:

Vaiśaṃpāyana nói: Cả hai đều là bậc nhất trong hàng cung thủ—sức mạnh phi thường, có thể chịu đựng sức xung kích của mọi đối thủ. Nghe tin Karṇa và Pārtha (Arjuna) đang giao chiến, các dũng sĩ Kuru liền tụ lại, đứng vây quanh, háo hức chứng kiến cuộc đấu như những khán giả.

Verse 23

स पाण्डवस्तूर्णमुदीर्णकोप: कृतागसं कर्णमुदीक्ष्य हर्षात्‌ । क्षणेन साक्षं सरथं ससारथि- मन्तर्दधे घोरशरौघवृष्ट्या

Vaiśaṃpāyana nói: Thấy Karṇa—kẻ đã phạm lỗi—ngay trước mặt, Arjuna, con của Pāṇḍu, lập tức bùng lên cơn giận. Nhưng cùng lúc, khí thế chiến binh cũng dâng trào; chàng liền trút xuống một cơn mưa tên ghê rợn và chỉ trong khoảnh khắc đã phủ kín Karṇa—cả ngựa, xe và người đánh xe. Cảnh ấy cho thấy phẫn nộ vì chính nghĩa có thể dâng lên cùng nhiệt huyết chiến trận, và đòn đáp trả của chiến sĩ được đặt như sự trừng phạt cho điều sai trái, chứ không phải thù hằn riêng tư.

Verse 24

ततः सुविद्धा: सरथा: सनागा योधा विनेदुर्भरतर्षभाणाम्‌ । अन्तर्हिता भीष्ममुखा: सहा श्वाः किरीटिना कीर्णरथा: पृषत्कै:

Vaiśampāyana nói: Rồi các chiến binh trong đạo quân Kuru—những kỵ xa cùng chiến xa và những kỵ tượng cùng voi chiến—bị mũi tên đâm xuyên khắp thân, liền kêu gào thảm thiết. Và khi Kirīṭin (Arjuna) phủ kín chiến xa của họ bằng một trận mưa tên dày đặc, Bhīṣma cùng các dũng tướng hàng đầu khác, cả với ngựa của mình, dường như biến mất khỏi tầm mắt—bị cơn bão phi tiễn áp đảo và che lấp.

Verse 25

स चापि तानर्जुनबाहुमुक्ता- ज्छराज्छरौचै: प्रतिहत्य वीर: । तस्थौ महात्मा सधनु: सबाण: सविस्फुलिज्रोडग्निरिवाशु कर्ण:

Và dũng sĩ Karṇa, nhanh như chớp, chém gãy những mũi tên do cánh tay Arjuna phóng ra—mũi này nối mũi kia. Bậc đại hồn ấy đứng vững, tay cầm cung, ống tên đầy đủ, rực sáng như ngọn lửa tung tóe tia lửa.

Verse 26

ततस्त्वभूद्‌ वै तलतालशब्द: सशड्रभेरीपणवप्रणाद: । प्रक्षेडितज्यातलनि:स्वनं तं वैकर्तनं पूजयतां कुरूणाम्‌

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ vang lên tiếng vỗ tay và reo hò như sấm, cùng tiếng tù và ốc, tiếng trống lớn và tiếng trống paṇava trầm hùng. Khi Vaikartana (Karṇa) liên tiếp kéo rồi thả dây cung, tiếng dây cung ngân vang lan khắp hàng ngũ Kaurava đang tôn vinh và tung hô chàng.

Verse 27

उद्धृूतलाडूलमहापताक- ध्वजोत्तमांसाकुलभीषणान्तम्‌ । गाण्डीवनिर्हादकृतप्रणाद॑ किरीडिनं प्रेक्ष्य ननाद कर्ण:

Vaiśampāyana nói: Nhìn thấy Arjuna đội mũ miện—trên chiến xa mang lá cờ tối thượng với đại kỳ hình đuôi khỉ vươn cao phấp phới, phía trước hiện vẻ kinh khiếp giữa cơn náo động và rùng rợn, và sự hiện diện vang dội bởi tiếng ngân như sấm của cung Gāṇḍīva—Karṇa gầm lên hết lần này đến lần khác như sư tử.

Verse 28

स चापि वैकर्तनमर्दयित्वा साश्व॑ं ससूतं सरथं पृषत्कै: । तमाववर्ष प्रसभं किरीटी पितामहं द्रोणकृपौ च दृष्टवा

Vaiśampāyana nói: Arjuna đội mũ miện cũng dồn ép Vaikartana (Karṇa) bằng tên, khiến cả ngựa, người đánh xe và chiến xa của chàng đều bị thương tổn. Rồi Arjuna bắt đầu trút xuống Karṇa một trận mưa tên không khoan nhượng, dù mắt vẫn liếc về phía lão tổ Bhīṣma, và về phía Droṇa cùng Kṛpa.

Verse 29

स चापि पार्थ बहुभि: पृषत्कै- वैंकर्तनो मेघ इवाभ्यवर्षत्‌ । तथैव कर्ण च किरीटमाली संछादयामास शितै: पृषत्कैः

Vaiśampāyana nói: Vaikarṇana (Karna) cũng trút xuống Pārtha (Arjuna) vô số mũi tên như mây đổ mưa. Cũng như thế, vị anh hùng đội vương miện (Arjuna) lại phủ kín Karna bằng những mũi tên sắc bén.

Verse 30

यह देख कर्णने भी अर्जुनपर मेघकी भाँति बहुत-से बाणोंकी झड़ी लगा दी। इसी प्रकार किरीटमाली अर्जुनने भी अपने तीखे सायकोंसे कर्णको ढँक दिया ।।

Vaiśampāyana nói: Khi Karṇa và Arjuna đội vương miện trút xuống nhau những trận mưa mũi tên sắc như dao cạo, chiến địa phình lớn thành một cuộc thư hùng vũ khí phóng, những loạt tên dày đặc chồng chất. Trên cánh đồng ghê rợn ấy, người ta thấy hai vị anh hùng trên chiến xa vẫn rực sáng từ giữa biển tên—như mặt trời và mặt trăng lóe lên qua tầng mây.

Verse 31

अथाशुकारी चतुरो हयांश्न विव्याध कर्णो निशितै: किरीटिन: । त्रिभिश्व यन्तारममृष्यमाणो विव्याध तूर्ण त्रिभिरस्य केतुम्‌

Vaiśampāyana nói: Rồi Karṇa, phô bày tài bắn nhanh, dùng những mũi tên sắc nhọn đâm thủng cả bốn con ngựa của Arjuna đội vương miện. Không chịu nổi cuộc tranh hùng ấy, chàng bắn người đánh xe ba mũi, và lập tức thêm ba mũi nữa xuyên thủng cả lá cờ của Arjuna.

Verse 32

ततो5भिविद्ध: समरावमर्दी प्रबोधित: सिंह इव प्रसुप्त: । गाण्डीवधन्चा ऋषभ: कुरूणा- मजिद्दवागैः कर्णमियाय जिष्णु:

Rồi Arjuna—kẻ nghiền nát quân thù nơi chiến trận—bị mũi tên của con nhà đánh xe (Karna) làm bị thương, liền bừng tỉnh như sư tử bị đánh thức khỏi giấc ngủ. Mang theo cung Gāṇḍīva, bậc tráng sĩ ưu tú trong dòng Kuru, Jishnu bất khả chiến bại tiến lên đối mặt Karṇa, phóng những mũi tên lao thẳng vào phe đối địch.

Verse 33

शरास्त्रवृष्ट्या निहतो महात्मा प्रादुश्षकारातिमनुष्यकर्म । प्राच्छादयत्‌ कर्णरथं पृषत्कै- लॉकानिमान्‌ सूर्य इवांशुजालै:

Vaiśampāyana nói: Bị một trận mưa tên đánh trúng, vị tráng sĩ đại hồn—người có những việc làm vượt ngoài tầm thường nhân thế—liền phủ kín chiến xa của Karṇa bằng mũi tên của mình, như mặt trời phủ trùm các cõi bằng lưới tia sáng.

Verse 34

कर्णकी बाणवर्षासे आहत हुए महात्मा अर्जुनने अतिमानुष पराक्रम प्रकट किया। जैसे सूर्य अपनी किरणोंके समूहसे समस्त संसारको आच्छादित कर देते हैं, उसी प्रकार उन्होंने बाणसमुदायसे कर्णके रथको ढक दिया ।।

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ Arjuna—như một chúa tượng, tuy bị đối thủ đánh trúng vẫn tự thu nhiếp để phản kích—rút từ ống tên những mũi bhalla sắc như dao. Kéo căng cung đến sát tai, chàng xuyên thủng các chi thể của con trai người đánh xe (Karna).

Verse 35

अथास्य बाहूरुशिरोललार्टं ग्रीवां वराड़्ानि परावमर्दी । शितैश्न बाणैर्युधि निर्बिभेद गाण्डीवमुक्तैरशनिप्रकाशै:

Vaiśampāyana nói: Rồi vị dũng sĩ khuất phục kẻ thù (Arjuna), giữa trận chiến, dùng những mũi tên sắc bén phóng ra từ cung Gāṇḍīva, lóe sáng như lôi đình, xuyên thủng hai cánh tay, đùi, đầu, trán, cổ và các bộ phận cao quý khác của Karna, nghiền nát niềm kiêu hãnh của đối phương.

Verse 36

स पार्थमुक्तैरिषुभि: प्रणुन्नो गजो गजेनेव जितस्तरस्वी । विहाय संग्रामशिर: प्रयातो वैकर्तन: पाण्डवबाणतप्त:

Bị những mũi tên do Pārtha phóng ra đánh trúng dữ dội, vị dũng tướng—như con voi bị một con voi khác khuất phục—đã bỏ tuyến đầu và rút lui. Thế là Vaikartana (Karna), bị những mũi tên của nhà Pāṇḍava thiêu rát, quay lưng khỏi cuộc chiến.

Verse 54

अर्जुनके छोड़े हुए बाणोंकी चोट खाकर सूर्यपुत्र कर्ण तिलमिला उठा और एक हाथीसे पराजित हुए दूसरे वेगशाली हाथीकी भाँति वह पाण्डुनन्दन अर्जुनके बाणोंसे संतप्त हो युद्धका मुहाना छोड़कर भाग निकला ।।

Vaiśampāyana nói: Bị những mũi tên Arjuna phóng ra đánh trúng, Karna—con trai Thần Mặt Trời—rúng động và bừng bừng phẫn nộ. Bị những mũi tên của con trai Pāṇḍu thiêu rát, hắn bỏ chạy khỏi chính mặt trận, như một con voi lực lưỡng khi đã thua một con voi khác thì quay đầu mà chạy.

Verse 163

चचार संख्ये विदिशो दिशश्व दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते | उनमेंसे कुछ तो सोनेके कवच पहने थे और कुछ लोगोंने काले लोहेके बख्तर बाँध रखे थे। वे उस युद्धभूमिमें पड़े हुए हिमालयप्रदेशके विशालकाय गजराजोंके समान जान पड़ते थे। इस प्रकार संग्राममें शत्रुओंका संहार करनेवाले गाण्डीव-धारी वीरशिरोमणि नररत्न अर्जुन वहाँ सब दिशाओंमें इस प्रकार विचरने लगे

Vaiśampāyana nói: Trong trận ấy, Arjuna tung hoành khắp chiến địa, hướng về cả bốn phương và các phương xen giữa, như ngọn lửa rực cháy vào cuối mùa nóng lan tràn trong rừng và thiêu rụi tất cả.

Verse 176

तथा सपत्नान्‌ विकिरन्‌ किरीटी चचार संख्येडतिरथो रथेन । जैसे वसन्तऋतुमें (तेज चलनेवाली) हवा पतझड़के बिखरे पत्तोंको उड़ाती और बादलोंको छिन्न-भिन्न कर देती है

Arjuna, bậc đội mũ miện (Kirīṭī), dũng sĩ atiratha, cưỡi chiến xa mà tung phá quân thù, rong ruổi khắp chiến địa. Như ngọn gió mùa xuân lao vun vút, cuốn tung lá rụng tơi bời và xé mây thành từng mảnh, cũng vậy, trên chiến trường ấy, vị atiratha ngồi trên xe—Arjuna đội mũ miện—vừa diệt địch vừa chuyển động không ngừng.