Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

द्रोण-पार्थ-युद्धम्

Droṇa–Pārtha Strategic Engagement

इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें भीष्यजीके द्वारा येनाकी व्यूहरचनाविषयक बावनवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraḥ śrīmahābhārate virāṭaparvake antargata-goharaṇa-parvaṇi bhīṣma-jīkena yūha-racanā-viṣayakaḥ dvāpañcāśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ

Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi hai của phần Goharaṇa thuộc Virāṭa Parva trong Śrī Mahābhārata, nơi Bhīṣma đã trình bày những nguyên lý về việc bày trận (vyūha). Lời kể này đánh dấu sự hoàn tất của đoạn giáo huấn và chiến lược, đặt chiến tranh như một nghệ thuật có kỷ luật, chịu sự chi phối của trật tự và bổn phận (dharma), chứ không phải chỉ là bạo lực mù quáng.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner/way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीrevered/auspicious (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतMahabharata
महाभारत:
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Nominative, Singular
विराटपर्वin the Virata Parva
विराटपर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविराटपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded/contained (within)
अन्तर्गत:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Locative, Singular
गोहरणपर्वin the Goharana-parva (cattle-raid section)
गोहरणपर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगोहरणपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
भीष्मजीby Bhishma (honorific)
भीष्मजी:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्वाराthrough/by means of
द्वारा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootद्वारा
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
एकone
एक:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Instrumental, Singular
व्यूहbattle-array/formation
व्यूह:
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Genitive, Singular
रचनाarrangement/formation
रचना:
TypeNoun
Rootरचना
FormFeminine, Genitive, Singular
विषयकconcerning/pertaining to
विषयक:
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
बावनfifty-second
बावन:
TypeAdjective
Rootद्विपञ्चाशत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
पूरःcomplete
पूरः:
TypeAdjective
Rootपूर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
Ś
Śrī Mahābhārata
V
Virāṭa Parva
G
Goharaṇa Parvan

Educational Q&A

The passage functions as a colophon: it emphasizes that warfare, when undertaken, is to be approached through disciplined order (yūha-racanā) and duty-bound instruction, not impulsive aggression—highlighting the ethical framing of martial knowledge within dharma.

Vaiśampāyana signals the conclusion of a chapter in the Goharaṇa section of the Virāṭa Parva, noting that Bhīṣma’s discussion on arranging military formations has been completed.