Mahabharata — Virata Parva, Shloka 3
देवविमान-दर्शनम् / The Celestial Assembly and Vimana Spectacle
Bhīṣma–Arjuna Encounter Framed Cosmically
यस्य सूर्यसमा: पठच सपत्ना: स्यु: प्रहारिण: । कथमभ्युदये तेषां न प्रमुह्देत पण्डित:
yasya sūrya-samāḥ pañca sapatnāḥ syuḥ prahāriṇaḥ | katham abhyudaye teṣāṃ na pramuhyet paṇḍitaḥ ||
Khi một người có năm kẻ thù đối địch, rực rỡ như mặt trời và đủ sức giáng đòn hạ gục mục tiêu, lại thấy những kẻ ấy đang lên thế, lên vận—thì trong khoảnh khắc ấy, làm sao ngay cả bậc trí giả có thể hoàn toàn không bối rối? Lời này nhắc rằng đà trỗi dậy của đối thủ đáng sợ có thể làm lung lay cả sự phán đoán vững vàng, vì thế cần tỉnh giác và tự chế giữa áp lực chính trị và binh đao.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even wisdom can be shaken when powerful, aggressive rivals gain ascendancy; therefore one should anticipate psychological disturbance in crisis and respond with heightened vigilance, restraint, and strategic clarity.
Bhishma offers a reflective maxim about the destabilizing effect of formidable enemies rising in power, framing the emotional and strategic pressure that accompanies hostile ascendancy in a royal/war context.