Shloka 14
देवविमान-दर्शनम् / The Celestial Assembly and Vimana Spectacle
Bhīṣma–Arjuna Encounter Framed Cosmically
अश्वत्थामोवाच नैव न्याय्यमिदं वाच्यमस्माकं पुरुषर्षभ । कि तु रोषपरीतेन गुरुणा भाषिता गुणा:
aśvatthāmovāca naiva nyāyyam idaṁ vācyam asmākaṁ puruṣarṣabha | kintu roṣaparītena guruṇā bhāṣitā guṇāḥ ||
Aśvatthāman nói: “Hỡi bậc trượng phu kiệt xuất, không nên nói lời ấy để chống lại chúng ta. Thầy Droṇa, bị cơn giận lấn át và nhớ lại những điều bất công trước kia giáng xuống nhà Pāṇḍava, nên đã nói ở đây về đức tài của Arjuna trong khí thế nóng nảy—không phải để gây chia rẽ, mà do uất hận.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical restraint in speech: judgments should be grounded in justice (nyāya), and one should recognize how anger (roṣa) can distort praise or blame into a tool of persuasion rather than truth.
Aśvatthāman responds to a statement that seems to reflect poorly on his side, arguing it is unjust to interpret matters that way; he explains that the teacher (Droṇa), stirred by anger and memories of past wrongs to the Pāṇḍavas, has spoken of Arjuna’s virtues in a heated manner rather than to deliberately sow dissension.