Shloka 23
Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)
विध्यन्तो मृगजातानि महेष्वासा महाबला: । इसके बाद वे यमुनाके दक्षिण किनारेपर पैदल ही चलने लगे। उस समय उनके मनमें यह अभिलाषा जाग उठी थी कि अब हम वनवासके कष्टसे मुक्त हो अपना राज्य प्राप्त कर लेंगे। उन सबने धनुष ले रखे थे। वे महान् धनुर्धर और महापराक्रमी वीर पर्वतों और वनोंके दुर्गम प्रदेशोंमें डेरा डालते और हिंसक पशुओंको मारते हुए यात्रा कर रहे थे,सैन्धवं येन राजानं पर्यामृषितवानथ । ज्यापाशं धनुषस्तस्य भीमसेनो5वतारयत् भीमसेनने जिसके द्वारा पांचाल वीरोंपर विजय पायी थी, दिग्विजयके समय उन्होंने अकेले ही जिसकी सहायतासे बहुतेरे शत्रुओंको परास्त किया था, वज्रके फटने और पर्वतके विदीर्ण होनेके समान जिसका भयंकर टंकार सुनकर कितने ही शत्रु युद्ध छोड़कर भाग खड़े हुए तथा जिसके सहयोगसे उन्होंने सिन्धुराज जयद्रथको परास्त किया था, अपने उसी धनुषकी प्रत्यंचा भीमसेनने भी उतार दिया
vaishampāyana uvāca | vidhyanto mṛgajātāni maheṣvāsā mahābalāḥ | saindhavaṃ yena rājānaṃ paryāmṛśitavān atha | jyāpāśaṃ dhanuṣas tasya bhīmaseno’vatārayat |
Vaiśampāyana nói: Những anh hùng lực lưỡng, bậc đại cung thủ, tiếp tục lên đường, bắn hạ đủ loài thú rừng. Rồi Bhīmasena tháo dây khỏi chính cây cung mà nhờ uy lực ấy, nhà vua (Yudhiṣṭhira) từng khuất phục chúa Sindhu Jayadratha. Đoạn này gợi lại cảnh các Pāṇḍava, tôi luyện bởi gian khổ rừng sâu và được nâng đỡ bởi niềm hy vọng giành lại vương quyền chính đáng, băng qua miền hoang dã hiểm trở—sống nhờ cung tên, nhưng vẫn giữ mục đích lớn là khôi phục nền trị vì công chính.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid hardship and necessary violence (hunting for survival), the narrative frames the heroes’ actions within a larger dharmic aim: endurance in exile, restraint, and readiness to restore rightful kingship rather than acting from mere aggression.
The powerful archers travel through difficult forest regions, hunting as they go. Bhīma removes the bowstring from a famed bow associated with earlier victories—especially the subduing of Jayadratha—evoking the Pāṇḍavas’ martial capacity and their hope of reclaiming their kingdom.