Shloka 18
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
पाण्डवानां प्रवृत्ति च विद्य: कर्मापि वा कृतम् । स न: शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्व विशाम्पते,जान पड़ता है; वे बिल्कुल नष्ट हो गये। भरतश्रेष्ठल आपको नमस्कार है। हम महात्मा पाण्डवोंके मार्ग, निवासस्थान, प्रवृत्ति अथवा उनके द्वारा किये हुए कार्यके विषयमें कुछ भी जानकारी नहीं प्राप्त कर सके। प्रजापालक नरेश! इसके बाद हमारे लिये क्या आज्ञा है?
vaiśampāyana uvāca | pāṇḍavānāṁ pravṛttiṁ ca vidyāḥ karmāpi vā kṛtam | sa naḥ śādhi manuṣyendra ata ūrdhvaṁ viśāmpate ||
Vaiśampāyana thưa: “Chúng thần không thể biết gì về các Pāṇḍava—hành tung, nơi ở, mọi hoạt động, hay bất cứ việc gì họ đã làm. Vậy nên, muôn tâu bậc chúa tể loài người, đấng trị dân, xin chỉ dạy: từ đây trở đi phải làm gì?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights responsible governance and disciplined inquiry: when information is lacking, one should not act rashly but seek proper instruction and proceed with a clear command structure—an ethical stance of restraint, accountability, and duty in decision-making.
The speaker reports that no reliable intelligence has been obtained about the Pāṇḍavas—their location or actions—and therefore asks the king for further orders on what steps to take next.