Shloka 16
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
Devanagari script
प्राप्ता द्वारवतीं सूता विना पार्थ: परंतप । न तत्र कृष्णा राजेन्द्र पाण्डवा श्व॒ महाव्रता:,शत्रुओंको संताप देनेवाले राजेश्वर! पाण्डवोंके इन्द्रसेन आदि सारथि उनके बिना ही द्वारकापुरीमें पहुँच गये हैं। वहाँ न तो द्रौपदी है और न महान् व्रतधारी पाण्डव ही हैं
Translation
“Muôn tâu bậc vương giả khiến quân thù khiếp đảm, các người đánh xe đã tới Dvāravatī mà không có Pārtha. Ở đó không có Kṛṣṇā (Draupadī), cũng chẳng thấy các Pāṇḍava—những bậc giữ đại nguyện.”
Word by Word
प्राप्ताःhaving arrived
प्राप्ताः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुं, प्रथमा, बहुवचन
द्वारवतीम्to Dvāravatī (Dvārakā)
द्वारवतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
सूताःcharioteers
सूताः:
Karta
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
विनाwithout
विना:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Apadana
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरंतप (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
नnot
न:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
पाण्डवाःthe Pāṇḍavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
महाव्रताःof great vows
महाव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes