Shloka 11
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
नच विद्यो गता येन पार्था: सुदृढविक्रमा: । मार्गमाणा: पदन्यासं तेषु तेषु तथा तथा,मृगोंसे भरे हुए निर्जन वनमें, जो अनेकानेक वृक्षों और लताओंसे व्याप्त, विविध लताओंकी बहुलता एवं विस्तारसे विलसित तथा नाना गुल्मोंसे समावृत है, घूमकर वहाँके विभिन्न स्थानोंमें अनेक प्रकारसे उनके पदचिह्न हम ढूँढ़ते रहे हैं तथापि वे सुदृढ़ पराक्रमी कुन्तीकुमार किस मार्गसे कहाँ गये? यह नहीं जान सके
Vaiśampāyana uvāca: na ca vidyo gatā yena pārthāḥ sudṛḍha-vikramāḥ | mārgamāṇāḥ pada-nyāsaṃ teṣu teṣu tathā tathā ||
Vaiśampāyana nói: “Thế nhưng chúng ta vẫn không thể phát hiện họ đã đi theo ngả nào—các Pārtha, những người có dũng lực không lay chuyển. Dẫu đã hết lần này đến lần khác tìm dấu chân ở chỗ này chỗ kia, lộ trình của họ vẫn mịt mờ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even sustained effort and careful observation may fail when circumstances are obscured; the verse highlights human limitation before uncertainty, while still valuing perseverance in seeking truth.
The narrator reports that the searchers repeatedly look for the Pāṇḍavas’ tracks in various places, but cannot determine which path the valorous brothers took.