Shloka 3
द्रौपदी-भीमसेनसंवादः
Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva
Devanagari script
सूपकारं विराटस्य बल्लवं त्वां विदुर्जना: । प्रेष्यत्वं समनुप्राप्तं ततो दुःखतरं नु किम्,लोग तुम्हें राजा विराटके रसोइये बलल्लवके नामसे जानते हैं। तुम स्वामी होकर भी आज सेवककी दशामें पड़े हो। इससे बढ़कर महान् कष्ट मेरे लिये और क्या हो सकता है?
Transliteration
sūpakāraṃ virāṭasya ballavaṃ tvāṃ vidur janāḥ | preṣyatvaṃ samanuprāptaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim ||
Translation
Vaiśampāyana nói: “Người đời biết ngươi trong phủ vua Virāṭa là người đầu bếp mang tên Ballava. Vốn là bậc chủ nhân theo bản tính và địa vị, nay ngươi lại rơi vào thân phận kẻ hầu. Còn nỗi sầu nào lớn hơn thế?”
Word by Word
सूपकारम्cook
सूपकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूपकार
FormMasculine, Accusative, Singular
विराटस्यof Virāṭa
विराटस्य:
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Genitive, Singular
बल्लवम्Ballava (name/guise)
बल्लवम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल्लव
FormMasculine, Accusative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
विदुःknow
विदुः:
TypeVerb
Rootविद्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रेष्यत्वम्servitude
प्रेष्यत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रेष्यत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
समनुप्राप्तम्attained/come to
समनुप्राप्तम्:
TypeVerb
Rootसम्-अनु-प्राप्
FormPast passive participle (kta), Neuter, Accusative, Singular
ततःtherefore/from that
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
दुःखतरम्more painful
दुःखतरम्:
TypeAdjective
Rootदुःखतर
FormNeuter, Accusative, Singular, Comparative
नुindeed/now (emphatic)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaV
VirāṭaB
BallavaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes