द्रौपद्याः भीमसेन-प्रबोधनम्
Draupadī Awakens Bhīmasena
भीमसेन मतवाले गजराजकी भाँति एक वृक्षकी ओर देख रहे थे। तब युधिष्ठिरने उन्हें रोकते हुए कहा-- ।। विराटकी राजसभामें कीचकद्दारा सैरन्ध्रीका अपमान आलोकयसि किं वृक्ष सूद दारुकृतेन वै यदि ते दारुभि: कृत्यं बहिर्वक्षात्रिगृह्यताम्,“बललव! क्या तुम ईंधनके लिये वृक्षकी ओर देखते हो? यदि रसोईके लिये सूखी लकड़ी चाहिये, तो बाहर जाकर वृक्षसे ले लो”
vaiśampāyana uvāca | virāṭasya rājasabhāyāṃ kīcakena sairandhryā apamānaṃ dṛṣṭvā bhīmaseno matto gajarāja iva vṛkṣam avalokayām āsa | atha yudhiṣṭhiraḥ taṃ nivārya uvāca— “balala, kim indhanārthaṃ vṛkṣam avalokayasi? yadi te dārubhiḥ kāryaṃ, bahir gatvā vṛkṣāt dāru gṛhṇīyatām” ||
Vaiśampāyana nói: Trong đại sảnh của vua Virāṭa, thấy Kīcaka sỉ nhục người tỳ nữ (Draupadī cải trang), Bhīmasena nhìn trừng trừng về phía một cái cây như một chúa voi say cuồng—tâm trí đã nghiêng về sự trả đũa bằng bạo lực. Khi ấy Yudhiṣṭhira ngăn chàng và nói: “Ballava, sao ngươi nhìn cây—cần củi đốt chăng? Nếu cần gỗ khô cho nhà bếp, hãy ra ngoài mà lấy từ cây.” Bằng lời nói kín đáo ấy, Yudhiṣṭhira giữ vững sự che giấu và kìm cơn phẫn nộ chính đáng của Bhīma khỏi bùng lên sai thời, để giữ sự thận trọng và dharma trong cảnh gò bó.
वैशम्पायन उवाच
Dharma is not only courage but timing and restraint. Yudhiṣṭhira uses harmless, ordinary words to prevent Bhīma’s anger from exposing their identities, showing that ethical action sometimes requires controlled speech and patience until the right moment.
After Kīcaka humiliates the Sairandhrī (Draupadī) in Virāṭa’s court, Bhīma, enraged, looks toward a tree as if seeking a weapon. Yudhiṣṭhira quickly checks him and disguises the situation by speaking as though Bhīma merely wants firewood for kitchen work.