Shloka 163
अगस्त्य-वातापि-उपाख्यानम्
Agastya and Vātāpi: Ilvala’s stratagem; Lopāmudrā’s emergence
पुनर्वेत्स्यसि तां लक्ष्मीमेष पन्था: सनातन: । यशोहीन दैत्य पूर्णतः विनष्ट हो गये, किंतु धर्मशील देवताओंने पवित्र समुद्रों, सरिताओं, सरोवरों और पुण्यप्रद आश्रमोंकी यात्रा की। पाण्डुनन्दन! वहाँ तपस्या, यज्ञ और दान आदि करके महात्माओंके आशीर्वादसे वे सब पापोंसे मुक्त हो कल्याणके भागी हुए। इस प्रकार उत्तम नियम ग्रहण करके किसीसे भी कोई प्रतिग्रह न लेकर देवताओंने तीर्थोमें विचरण किया; इससे उन्हें उत्तम ऐश्वर्यकी प्राप्ति हुई। नृपश्रेष्ठ! जहाँ राजा धर्मके अनुसार बर्ताव करते हैं वहाँ वे सब शत्रुओंको नष्ट कर देते हैं और उनका राज्य भी बढ़ता रहता है। राजेन्द्र! इसलिये तुम भी भाइयोंसहित तीर्थोमें स्नान करके खोयी हुई राजलक्ष्मी प्राप्त कर लोगे। यही सनातन मार्ग है
punar vetsyasi tāṁ lakṣmīm eṣa panthāḥ sanātanaḥ | yaśohīnā daityāḥ pūrṇataḥ vinaṣṭāḥ, kintu dharmaśīlā devatāḥ pavitrān samudrān saritāḥ sarovarāṇi puṇyapradān āśramāṁś ca paryaṭan kṛtvā | pāṇḍunandana! tatra tapasā yajñena dānena ca mahātmāśīrvādāt te sarve pāpebhyo muktāḥ kalyāṇabhāginaḥ babhūvuḥ | evaṁ uttamān niyamān gṛhītvā kasyacid api pratigrahaṁ na gṛhṇantaḥ devatā tīrtheṣu vicacāraḥ; tataḥ teṣām uttamam aiśvaryaṁ prāptam | nṛpaśreṣṭha! yatra rājāno dharmānusāreṇa vartante tatra te sarvān śatrūn nāśayanti rājyaṁ ca vardhate | rājendra! tasmāt tvam api bhrātṛbhiḥ saha tīrtheṣu snātvā naṣṭāṁ rājalakṣmīṁ prāpsyasi | eṣa eva sanātanaḥ panthāḥ ||
“Ngươi sẽ lại giành lại phúc lộc vương quyền ấy; đó là con đường muôn đời. Bọn Daitya, thiếu vắng vinh quang chân thật, đã bị diệt sạch; còn chư thiên, vững bền trong dharma, đã hành hương đến những biển thiêng, sông ngòi, hồ nước và các ẩn viện ban phước. Hỡi con của Pāṇḍu, tại đó họ tu khổ hạnh, cử hành tế lễ và bố thí; nhờ phúc lành của các đại hiền, họ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và trở thành kẻ thừa hưởng an lành. Vì thế, giữ gìn kỷ luật cao quý và không nhận lễ vật của bất kỳ ai, chư thiên đã du hành qua các tīrtha; nhờ vậy họ đạt được thịnh vượng tối thượng. Hỡi bậc vương giả tối thượng, nơi nào các vua trị nước theo dharma, nơi ấy họ diệt mọi kẻ thù và quốc độ không ngừng lớn mạnh. Bởi vậy, ngươi cũng hãy cùng các huynh đệ tắm gội tại những bến thiêng, rồi sẽ thu hồi Lakṣmī của vương quyền đã mất. Đó chính là lối đi bất biến.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
Dharma-based conduct—especially pilgrimage, self-discipline, austerity, sacrifice, and charity without dependence on others’ gifts—purifies past faults and restores prosperity; for kings, righteous governance is the enduring means to defeat enemies and expand the realm.
Lomaśa instructs the Pāṇḍava king (addressed as Pāṇḍunandana) that the gods regained prosperity by touring sacred places and practicing tapas, yajña, and dāna while avoiding pratigraha; he urges the king and his brothers to do the same to recover their lost royal fortune.