Next Verse

Shloka 1

अध्याय ९० — लोमशोपदेशः तथा तीर्थयात्रानिश्चयः

Lomaśa’s Counsel and the Resolve for Pilgrimage

इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें धौग्यतीर्थयात्राविषयक नवासीवाँ अध्याय प्रा हुआ ॥/ ८९ ॥। हि आय ० (0) हि २ 7 नवतितमो< ध्याय: धौम्यद्वारा उत्तर दिशाके तीर्थोंका वर्णन धौम्य उवाच उदीच्यां राजशार्दूल दिशि पुण्यानि यानि वै । तानि ते कीर्तयिष्यामि पुण्यान्यायतनानि च,धौम्यजी कहते हैं--नृपश्रेष्ठ! उत्तर दिशामें जो पुण्यप्रद तीर्थ और देवालय आदि हैं, उनका तुमसे वर्णन करता हूँ। प्रभो! तुम सावधान होकर वह सब मेरे मुखसे सुनो। वीरवर! तीर्थोकी कथाका प्रसंग उनके प्रति मंगलमयी श्रद्धा उत्पन्न करता है

Dhaumya uvāca: udīcyāṁ rājarṣabha diśi puṇyāni yāni vai | tāni te kīrtayiṣyāmi puṇyāny āyatanāni ca |

Dhaumya nói: “Hỡi bậc vương giả kiệt xuất, tráng ngưu giữa các quân vương! Ở phương bắc có nhiều tīrtha—những bến thiêng—cùng các thánh địa. Ta sẽ kể cho ngươi nghe: các tīrtha đầy công đức và những nơi chốn linh thiêng ấy. Hãy lắng nghe chăm chú, bởi chỉ riêng dịp nói về cuộc hành hương cũng khơi dậy niềm tin và lòng kính ngưỡng cát tường.”

धौम्यःDhaumya
धौम्यः:
Karta
TypeNoun
Rootधौम्य
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
उदीच्याम्in the northern (direction/region)
उदीच्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदीची
FormFeminine, Locative, Singular
राजशार्दूलO tiger among kings
राजशार्दूल:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजशार्दूल
FormMasculine, Vocative, Singular
दिशिin the direction
दिशि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Locative, Singular
पुण्यानिholy, meritorious (things/places)
पुण्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Accusative, Plural
यानिwhich
यानि:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तानिthose
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Plural
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
कीर्तयिष्यामिI shall describe/proclaim
कीर्तयिष्यामि:
TypeVerb
Rootकीर्तय् (कृत् caus. of कीर्त्/कीर्ति)
FormFuture (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
पुण्यानिholy
पुण्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Accusative, Plural
आयतनानिabodes, sacred seats
आयतनानि:
Karma
TypeNoun
Rootआयतन
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

धौम्य उवाच

D
Dhaumya
N
Northern direction (Udīcī diś)
T
Tīrthas (pilgrimage sites)
Ā
Āyatanas (sanctuaries/holy abodes)

Educational Q&A

Recollection of sacred places is itself ethically formative: it cultivates śraddhā (reverent faith) and directs the mind toward dharma through the pursuit of puṇya (merit) and contact with sanctified spaces.

Dhaumya begins a new section of the pilgrimage account, announcing that he will describe the holy tīrthas and sanctuaries located in the northern quarter to the king he is addressing.