Shloka 9
Lomaśa’s Arrival and Report on Arjuna’s Divine Astras (लोमशागमनम्—अर्जुनदिव्यास्त्रलाभवृत्तान्तः)
हृदिनी पुण्यतीर्था च राजर्षेस्तत्र वै सरित् | विश्वामित्रनदी राजन् पुण्या परपुरंजय,शत्रुओंकी राजधानीपर विजय पानेवाले नरेश! वहाँ राजर्षि विश्वामित्रकी तपस्यासे प्रकट हुई एक पुण्यमयी नदी है, जो परम पवित्र तीर्थ मानी गयी है। उसीके तटपर नहुषनन्दन राजा ययाति स्वर्गसे साधु पुरुषोंके बीचमें गिरे थे और पुनः सनातन धर्ममय लोकोंमें चले गये थे
dhaumya uvāca |
hṛdinī puṇyatīrthā ca rājarṣes tatra vai sarit |
viśvāmitranadī rājan puṇyā parapuraṃjaya |
Dhaumya nói: “Tâu Đại vương—bậc chinh phục thành trì của kẻ thù—ở nơi ấy có một dòng sông mang tên Viśvāmitra, phát sinh từ khổ hạnh của vương thánh Viśvāmitra. Dòng sông ấy được tôn là một bến thiêng (tīrtha) tối thượng. Trên bờ sông đó, vua Yayāti, con của Nahuṣa, thuở nọ đã rơi từ cõi trời xuống giữa hàng người hiền thiện; rồi về sau lại đạt đến những thế giới vĩnh cửu đặt nền trên dharma.”
धौम्य उवाच
Educational Q&A
The passage links sacred geography with ethical causality: tapas and dharma generate enduring sanctity (a tīrtha), and even a fall from heaven can be followed by restoration when one is aligned with the eternal order of dharma and supported by the company of the righteous.
Dhaumya points out a holy river-tīrtha named after Viśvāmitra, said to have arisen through the sage’s austerities. He recalls an earlier event on its bank: King Yayāti, son of Nahuṣa, fell from heaven among virtuous men and later proceeded again to dharma-filled eternal worlds.