Shloka 16
दक्षिणदिशि तीर्थवर्णनम्
Southern Tīrthas: Godāvarī to Dvāravatī
“धृतराष्ट्र-पक्षके उक्त सभी महारथियोंको जीतनेके लिये वह अकेला ही पर्याप्त होगा; ऐसा मेरा दृढ़ विश्वास है। अन्यथा अत्यन्त कृतार्थताका अनुभव करनेवाले शत्रुओंको दबानेका और कोई उपाय नहीं है ।। ते वयं पाण्डवं सर्वे गृहीतास्त्रमरिंदमम् । द्रष्टारो न हि बीभत्सुर्भारमुद्यम्य सीदति,“अतः हम शत्रुहन्ता पाण्डुनन्दन अर्जुनको अवश्य ही सब दिव्यास्त्रोंका ज्ञान प्राप्त करके आया हुआ देखेंगे; क्योंकि वह वीर किसी कार्य-भारको उठाकर उसे पूर्ण किये बिना कभी श्रान्त नहीं होता
dhṛtarāṣṭra-pakṣake uktān sarvān mahārathīn jetuṃ sa eko'pi paryāptaḥ; iti mama dṛḍha-viśvāsaḥ. anyathā atyanta-kṛtārthatāṃ pratipannān śatrūn abhibhavitum anyo'py upāyo nāsti. te vayaṃ pāṇḍavaṃ sarve gṛhītāstram ariṃdamam draṣṭāro na hi bībhatsur bhāram udyamya sīdati.
“Ta tin chắc rằng chỉ một mình chàng cũng đủ để đánh bại tất cả những đại xa chiến binh đã được nói đến ở phe Dhṛtarāṣṭra. Nếu không, chẳng còn cách nào khác để khuất phục những kẻ thù sẽ trở nên tự mãn tột độ. Vì thế, tất cả chúng ta hẳn sẽ thấy người Pāṇḍava—Arjuna, kẻ chế ngự quân thù—trở về sau khi đã tinh thông các vũ khí thiên giới; bởi Bībhatsu chưa từng gục ngã khi đã gánh lấy một gánh nặng bổn phận, mà luôn hoàn tất cho đến cùng.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast resolve in dharma: a true warrior does not abandon a duty once undertaken. The verse praises Arjuna’s reliability—he takes up a responsibility and completes it—making him the decisive means to check arrogant enemies.
The speaker expresses firm confidence that Arjuna alone can overcome the foremost fighters on Dhṛtarāṣṭra’s side. The expectation is that Arjuna will be seen returning after acquiring mastery of divine weapons, because he never falters under the weight of a task.