Shloka 130
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा,महाराज! जैसे मनु, जैसे इक्ष्वाकु, जैसे महायशस्वी पूरु और जैसे वेननन्दन पृथु हो गये हैं वैसी ही तुम्हारी भी ख्याति है। पूर्वकालमें वृत्रासुरविनाशक देवराज इन्द्रने जैसे सब शत्रुओंका संहार करते हुए निश्चिन्त होकर तीनों लोकोंका पालन किया था, उसी प्रकार तुम भी शत्रुओंका नाश करके प्रजाका पालन करोगे। कमलनयन नरेश! तुम अपने धर्मसे जीती हुई पृथ्वीपर अधिकार प्राप्त करके स्वधर्मपालनद्वारा कार्तवीर्य अर्जुनके समान विख्यात होओगे
khyātiṁ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā | mahārāja! yathā manuḥ, yathā ikṣvākuḥ, yathā mahāyaśasvī pūruḥ, yathā venanandanaḥ pṛthuḥ ca—tathā tava api khyātiḥ bhaviṣyati | pūrvakāle vṛtrāsura-vināśakaḥ devarāja indraḥ yathā sarva-śatrūn saṁharan niścintaḥ san trīn lokān apālayat, tathā tvam api śatrūn nihatyā prajāḥ pālayiṣyasi | kamala-nayana nareśa! tvam sva-dharmeṇa jitāyāṁ pṛthivyāṁ adhikāraṁ prāpya sva-dharma-pālanena kārtavīryārjuna-samo vikhyāto bhaviṣyasi ||
Nārada nói: “Ôi đại vương, nhờ chính nghĩa ngài sẽ đạt danh tiếng như Kārtavīrya Arjuna. Như Manu, Ikṣvāku, Pūru lẫy lừng, và Pṛthu—con của Vena—đã trở nên vang danh thế nào, danh tiếng của ngài cũng sẽ như vậy. Thuở xưa, Indra—bậc thiên vương diệt Vṛtrāsura—đã tiêu diệt mọi kẻ thù và, không vướng lo âu, bảo hộ ba cõi; cũng thế, ngài sẽ quét sạch đối phương và che chở thần dân. Ôi bậc quân vương mắt như hoa sen, khi đã giành quyền cai trị chính đáng trên cõi đất bằng dharma của mình, ngài sẽ được tôn xưng—như Kārtavīrya Arjuna—nhờ kiên trì gìn giữ bổn phận vương đạo.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Fame and legitimacy for a ruler arise from dharma: conquering or suppressing enemies is justified only when it culminates in secure, anxiety-free governance and the protection of subjects (rājadharma). The verse frames renown as an ethical outcome of duty, not mere power.
Nārada addresses a king and offers prophetic encouragement. He compares the king’s future renown to exemplary rulers (Manu, Ikṣvāku, Pūru, Pṛthu) and to Indra’s model of defeating threats (Vṛtrāsura and other enemies) and then maintaining the three worlds—urging the king to destroy enemies and rule the earth by steadfast adherence to his own dharma.