Shloka 89
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
कपिलाया: सवत्सायाश्चरन्त्या: पर्वते कृतम् सवत्साया: पदानि सम दृश्यन्तेडद्यापि भारत,राजन! वहाँ एक पर्वतपर चरनेवाली बछड़ेसहित कपिला गौका विशाल चरणचिह्न आज भी अंकित है। भरतनन्दन! बछड़ेसहित उस गौके चरणचिह्न आज भी वहाँ देखे जाते हैं
kapilāyāḥ savatsāyāś carantyāḥ parvate kṛtaṃ savatsāyāḥ padāni samadṛśyante ’dyāpi bhārata | rājan! vahāṃ eka parvatapar caranevālī bachṛe-sahita kapilā gau ke viśāla caraṇacihna āja bhī aṅkita haiṃ | bharatanandana! bachṛe-sahita us gau ke caraṇacihna āja bhī vahāṃ dekhe jāte haiṃ |
Ghūlastya nói: “Hỡi Bhārata, đến nay dấu chân của con bò Kapilā màu hung, đi lại cùng bê con, vẫn hiện rõ, in trên sườn núi ấy. Tâu Đại vương, trên ngọn núi đó, những dấu móng lớn của bò Kapilā cùng bê con vẫn còn khắc lại. Hỡi hậu duệ Bharata, những dấu ấy vẫn còn thấy ở đó cho đến tận bây giờ.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the authority of enduring sacred signs in the landscape: visible traces become a form of testimony that links present observers to a remembered, meaningful event, encouraging reverence and faith in the moral-sacred order associated with such places.
The speaker points out a mountain where the hoof-prints of a tawny cow (Kapilā) and her calf are said to remain imprinted even now, presenting this as a remarkable, still-visible marker for the king/descendant of Bharata.