Shloka 103
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
वहीं भावितात्मा महर्षि मतंगका आश्रम है। श्रम और शोकका विनाश करनेवाले उस सुन्दर आश्रममें प्रवेश करनेसे मनुष्य गवामयनयज्ञका फल पाता है। वहाँ धर्मके निकट जा उनके श्रीविग्रहका दर्शन और स्पर्श करनेसे अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त होता है ।। ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मस्थानमनुत्तमम् | तत्राभिगम्य राजेन्द्र ब्रह्माणं पुरुषर्षभ
tato gacchet rājendra brahmasthānam anuttamam | tatrābhigamya rājendra brahmāṇaṃ puruṣarṣabha ||
Rồi, hỡi đại vương, ngài hãy tiến đến thánh địa tối thượng, nơi ngự của Brahmā. Khi đã tới đó, hỡi bậc vương giả tối thượng—hỡi tráng sĩ giữa loài người—hãy đến gần Brahmā tại nơi ấy. Đoạn văn đặt cuộc hành hương như một kỷ luật đạo đức: bước vào các am thất linh thiêng và đến gần Dharma hữu hình được nói là làm tan mỏi mệt và sầu khổ, đem công đức sánh với những đại tế lễ của bậc quân vương, để quyền lực vương triều quy hướng về kính ngưỡng, tiết chế và chính nghĩa.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse presents pilgrimage and reverent approach to the divine (Brahmā/Brahmasthāna) as a dharmic act that refines kingship: instead of asserting power through costly sacrifices alone, one gains comparable merit through humility, sacred travel, and proximity to Dharma.
The speaker instructs the king to go onward from earlier holy sites to the supreme Brahmasthāna and, upon arriving, to approach Brahmā—continuing a guided itinerary of tīrtha-visits that promise relief from sorrow and the accrual of great religious merit.