Shloka 54
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुतीर्थकमनुत्तमम्,अश्वमेधमवाप्रोति पितृलोक॑ च गच्छति । राजेन्द्र! वहाँसे परम उत्तम सुतीर्थमें जाय। वहाँ देवतालोग पितरोंके साथ सदा विद्यमान रहते हैं। वहाँ पितरों और देवताओंके पूजनमें तत्पर हो स्नान करे। इससे तीर्थयात्री अश्वमेधयज्ञका फल पाता और पितृलोकमें जाता है
tato gacchet rājendra sutīrthakam anuttamam | aśvamedham avāpnoti pitṛlokaṁ ca gacchati ||
Bấy giờ, hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy tiến đến bến thánh vô song mang tên Sutīrthaka. Tại đó, các Tổ linh (Pitṛ) cùng chư thiên được truyền rằng luôn hiện diện bên nhau. Người hành hương, chuyên tâm phụng thờ Tổ tiên và thần linh, hãy tắm gội tại ấy; nhờ vậy, kẻ hành hương đạt công đức ngang lễ tế Aśvamedha và được thông lộ đến cõi Tổ tiên. Bài kệ nêu rõ: hành hương không chỉ là cuộc đi lại, mà là kỷ luật của lòng tôn kính—lấy thanh tịnh, tín tâm và hiếu kính dòng tộc mà kết thành quả báo lớn lao như tế lễ.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Reverent pilgrimage and ritual bathing performed with worship of the gods and especially the ancestors yields extraordinary merit—equated here with the fruit of an Aśvamedha—and supports one’s onward journey to Pitṛloka; dharma is expressed through purity, faith, and honoring lineage.
A speaker instructs the addressed king about the next sacred destination in a tīrtha itinerary: he should go to the excellent tīrtha Sutīrthaka, where gods and ancestors are believed to be present, and bathe there with worship; the promised result is great sacrificial merit and attainment of the ancestral realm.