Shloka 153
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभ | वहाँ स्नान करके तीन रात उपवास करनेसे ब्रह्महत्यासे छुटकारा मिल जाता है। इतना ही नहीं, वह मनुष्य अग्निष्टोम और अतितरात्रयज्ञोंसे मिलनेवाले फलको भी पा लेता है। भरतश्रेष्ठ। वह अपने कुलकी सात पीढ़ियोंको पवित्र कर देता है || १५२ ई || अर्धकीलं च तत्रैव तीर्थ कुरुकुलोद्ह,कुरुकुलशिरोमणे! वहीं अर्धकील नामक तीर्थ है, जिसे पूर्वकालमें दर्भी मुनिने ब्राह्मणोंपर कृपा करनेके लिये प्रकट किया था। वहाँ व्रत, उपनयन और उपवास करनेसे मनुष्य कर्मकाण्ड और मन्त्रोंका ज्ञाता ब्राह्मण होता है, इसमें संशय नहीं है। नरश्रेष्ठ! क्रियाविहीन और मन्त्रहीन पुरुष भी उसमें स्नान करके व्रतका पालन करनेसे विद्वान् होता है, यह बात प्राचीन महर्षियोंने प्रत्यक्ष देखी है
āsaptamaṃ kulaṃ caiva punāti bharatarṣabha |
Ghūlastya nói: «Hỡi bậc hùng tráng trong dòng Bharata, người ấy còn tẩy tịnh cả dòng tộc mình cho đến bảy đời.» Trong bối cảnh hành hương, lời này nêu rõ rằng sự hành trì chân thành tại một tīrtha—đặc biệt là tắm gội và giữ giới nguyện—có thể gột rửa những vết nhơ đạo đức nặng nề, và khiến công đức lan đến cả huyết hệ gia tộc.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that purity and merit gained through righteous observance (especially in a sacred context) can be so powerful that it sanctifies not only the practitioner but also the family line up to seven generations—highlighting responsibility, inherited consequence, and the expansive reach of dharmic action.
In the Vana Parva’s pilgrimage discourse, a sage-like speaker (Ghūlastya) is describing the extraordinary purificatory efficacy of a sacred practice/holy place, addressing a Bharata prince with the epithet ‘bharatarṣabha’ and emphasizing lineage-wide purification.