Shloka 583
Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti
Chapter 82
देवतानां मुखं वीर ज्वलनो5निलसारथि: । राजेन्द्र! तदनन्तर उत्तम प्रभासतीर्थमें जाय। वीर! उस तीर्थमें देवताओंके मुखस्वरूप भगवान् अग्निदेव, जिनके सारथि वायु हैं, सदा निवास करते हैं
devatānāṁ mukhaṁ vīra jvalano ’nila-sārathiḥ | rājendra! tad-anantaraṁ uttama-prabhāsa-tīrtheṁ yāhi | vīra! tasmin tīrthe devatānāṁ mukha-svarūpaḥ bhagavān agnidevaḥ, yasya sārathiḥ vāyuḥ, sadā nivāsati |
Ghūlastya nói: “Hỡi dũng sĩ, Agni—Thần Lửa rực cháy, có Vāyu làm người đánh xe—chính là ‘miệng’ của chư thiên, vì nhờ Ngài mà lễ vật được tiếp nhận. Hỡi bậc vương giả trong các vua, sau đó ngài hãy đến thánh địa Prabhāsa tối thượng. Hỡi người quả cảm, tại tīrtha ấy, Agni đáng tôn kính—hiện thân của miệng chư thiên—ngự trị mãi mãi.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Agni is described as the ‘mouth of the gods’ because offerings in sacrifice reach the deities through fire; the passage reinforces reverence for Vedic ritual order and the dharmic value of pilgrimage to sanctified places where divine presence is affirmed.
The speaker instructs the hero/king to proceed next to the sacred site Prabhāsa, explaining its greatness by noting that Agni—identified with the gods’ receiving mouth and attended by Vāyu as charioteer—abides there continually.