Shloka 3
दमयन्ती-शपथः वायोः साक्ष्यं च
Damayantī’s Oath and Vāyu’s Testimony
यदा च किंचित् कुर्यात् स कारणं तत्र भामिनि । तत्र संचेष्टमानस्य लक्षयन्ती विचेष्टितम्,'भामिनि! जब वह कोई काम करे तो उस कार्यको करते समय उसकी प्रत्येक चेष्टा और उसके कारणपर लक्ष्य रखना
bṛhadaśva uvāca | yadā ca kiñcit kuryāt sa kāraṇaṃ tatra bhāmini | tatra saṃceṣṭamānasya lakṣayantī viceṣṭitam ||
Bṛhadaśva nói: “Và hễ khi nào chàng bắt tay vào việc gì, hỡi người đàn bà nồng nhiệt, hãy quan sát thật kỹ ngay trong việc ấy cả động cơ lẫn cách chàng dốc sức—ghi nhận từng cử động khi chàng đang gắng gượng.”
बृहृदश्च उवाच
Educational Q&A
Judge a person’s actions by careful attention to both the underlying motive (kāraṇa) and the observable conduct/effort (viceṣṭita) while the act is being carried out.
Bṛhadaśva is giving pointed counsel to a woman addressed as ‘bhāminī,’ instructing her to watch someone’s behavior during actions—tracking reasons and gestures—to understand true intent.