Shloka 29
Adhyāya 73: Damayantī’s Investigation of Bāhuka
Keśinī’s Observations
विश्राम्यतामित्युवाच क्लान्तोडसीति पुन: पुनः । स सत्कृतः प्रह्ृष्टात्मा प्रीतः प्रीतेन पार्थिव:,और कहा--“आप बहुत थक गये होंगे, अतः विश्राम कीजिये।” विदर्भनरेशके द्वारा प्रसन्नतापूर्वक आदर-सत्कार पाकर राजा ऋतुपर्णको बड़ी प्रसन्नता हुई
viśrāmyatām ity uvāca klānto 'si iti punaḥ punaḥ | sa satkṛtaḥ prahṛṣṭātmā prītaḥ prītena pārthivaḥ ||
Bṛhadaśva nói: “Xin hãy nghỉ ngơi,” ông lặp đi lặp lại, “ngài hẳn đã mệt.” Được vị quân vương xứ Vidarbha vui lòng kính tiếp và trọng đãi như thế, vua Ṛtupārṇa liền hoan hỷ sâu xa trong lòng.
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic conduct through considerate speech and hospitality: noticing another’s fatigue, urging rest, and honoring a guest respectfully—actions that cultivate goodwill and righteous kingship.
The Vidarbha ruler repeatedly asks the weary visitor to rest and receives him with honor; as a result, King Ṛtupārṇa feels deeply pleased and welcomed.