Shloka 42
Keśinī’s Inquiry to Bāhuka and the Emotional Signs of Concealed Identity (केशिन्याः बाहुकपरीक्षा)
नल: संचोदयामास प्रहृष्टेनान्तरात्मना । विदर्भाभिमुखो राजा प्रययौ स महायशा:,कलियुगके आश्रय लेनेसे बहेड़ेका वृक्ष निन्दित हो गया। तदनन्तर राजा नलने प्रसन्नचित्तसे पुनः घोड़ोंको हाँकना आरम्भ किया। वे उत्तम अश्व पक्षियोंकी तरह बार-बार उड़ते हुए-से प्रतीत हो रहे थे। अब महायशस्वी राजा नल विदर्भदेशकी ओर (बड़े वेगसे बढ़े) जा रहे थे
nalaḥ sañcodayāmāsa prahṛṣṭenāntarātmanā | vidarbhābhimukho rājā prayayau sa mahāyaśāḥ ||
Nala, lòng trong hân hoan, lại thúc ngựa tiến lên. Vị vua lừng danh lên đường, hướng thẳng về Vidarbha, thúc bước với quyết tâm mới—báo hiệu bước ngoặt đạo lý khi bóng tối ảnh hưởng của Kali dần tan và con đường trở về trật tự chính đáng mở ra trước mặt.
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
Even after moral collapse under harmful influences (symbolized by Kali), a person can regain clarity and move back toward rightful life through renewed inner resolve; joy here marks the reawakening of dharmic direction.
Bṛhadaśva describes Nala, now inwardly delighted, driving the horses again and setting out swiftly toward Vidarbha—indicating his return journey and the beginning of restoration in his fortunes.